گفتارهایی در اخلاق اسلامی ط-صدرا - مطهری، مرتضی - الصفحة ٣٠ - بخش اول توکل

آیه سوره طلاق

آیه دیگر در سوره طلاق است که می‌فرماید: فَاِذا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِکوهُنَّ بِمَعْروفٍ اَوْ فارِقوهُنَّ بِمَعْروفٍ وَ اَشْهِدوا ذَوَی عَدْلٍ مِنْکمْ وَ اَقیمُوا الشَّهادَةَ لِلّهِ[١] . (راجع به زنها و طلاق است.) زنان وقتی که مدت عده‌شان سرآمد اگر خواستید آشتی کنید و آنها را نگه دارید باید به خوبی نگه دارید و اگر خواستید از آنها جدا بشوید باز به خوبی جدا بشوید. (حالا این که کلمه «معروف» مخصوصا در موضوعات مربوط به زن این قدر که در قرآن تکرار شده در هیچ جا تکرار نشده، خودش یک مسئله علی‌حده است.) وَ اَشْهِدوا ذَوَی عَدْلٍ مِنْکمْ در کار طلاق دو عادل را گواه بگیرید. بر خلاف عقد ازدواج که دو عادل برای گواه گرفتن نمی‌خواهد، اینجا حتما باید دو عادل گواه باشند، که این هم فلسفه‌ای دارد. وَ اَقیمُوا الشَّهادَةَ لِلّهِ عادلها هم باید برای خدا در موقعش شهادت بدهند که واقعا طلاقی صورت گرفت یا صورت نگرفت، یک وقت کتمان شهادت نکنند. ذلِکمْ یوعَظُ بِهِ مَنْ کانَ یؤْمِنُ بِاللهِ وَ الْیوْمِ الاْخِرِ خداوند به این ]دستورات[ موعظه می‌کند برای کسانی که به خدا و قیامت ایمان دارند.

وَ مَنْ یتَّقِ اللهَ یجْعَلْ لَهُ مَخْرَجآ هر کسی که تقوای الهی داشته باشد خدا برای او راه بیرون رفتن از مشکلات را فراهم می‌کند. وَ یرْزُقْهُ مِنْ حَیثُ لایحْتَسِبُ از جایی که خودش فکر نمی‌کند روزی برایش می‌رسد. (در بحث قانون علمی این مطلب، روی این قضیه بحث خواهیم کرد.) وَ مَنْ یتَوَکلْ عَلَی اللهِ فَهُوَ حَسْبُهُ آن کسی که به خداوند توکل کند این برایش بس است، دیگر چه می‌خواهد؟ اِنَّ اللهَ بالِغُ اَمْرِهِ خداوند امر خودش را به نهایت می‌رساند. قَدْ جَعَلَ اللهُ لِکلِّ شَیءٍ قَدْرآ[٢] ولی خدا برای هر چیزی هم حد و اندازه قرار داده. این «قَدْ جَعَلَ اللهُ لِکلِّ شَیءٍ قَدْرآ» بعد از اینها، به


[١] . طلاق / ٢.

[٢] . طلاق / ٣.