مکتب مادی رسیدن انسان به هدفش بستگی دارد به میزان فعالیت او و فراهم بودن شرایط ظاهری و مادی، حال چه هدفش مقدس باشد چه نامقدس، چه برای خودش بخواهد کار کند چه برای صلاح اجتماع؛ فرق نمی‌کند، بستگی دارد که شرایط مادی چقدر مساعد باشد و انسان چقدر فعالیت کند و ابتکار و فکرش چقدر باشد. ولی از نظر مکتب الهی این طور نیست؛ میان آنجا که هدف انسان مقدس و پاک باشد و نیتش خالص باشد و آنجا که هدف و راهش پاک نباشد تفاوت است. علاوه بر شرایط ظاهری و فعالیت، اگر هدف انسان مقدس و نیت او خالص باشد و از خداوند استمداد کند، این عالم به گونه‌ای ساخته شده است که به تأیید و کمک چنین شخصی می‌آید، که در قرآن به این تعبیر می‌گوید: اِنْ تَنْصُرُوا اللهَ ینْصُرْکمْ[١] اگر به یاری خدا و حقیقت برخیزید آن هم به یاری شما می‌آید. پس مشروط به یاری خداست. پس باید ما عمل و کوشش بکنیم تا اسمش یاری خدا باشد. باید هدف ما مقدس باشد تا در راه خدا باشد. باید نیت ما خالص باشد تا یاری خدا شمرده شود. اگر این کار را کردیم، یک دستی در عالم هست که به کمک ما برخیزد.

وَ الَّذینَ جاهَدوا فینا لَنَهْدِینَّهُمْ سُبُلَنا[٢] اگر کسانی در راه ما کوشش کنند ما راههای خودمان را به آنها می‌نمایانیم. معلوم می‌شود دو جور مدد است: یک مدد این است که قوه و قدرتی به کمک انسان می‌آید، و دیگر اینکه ذهن و روح انسان روشن می‌شود. نظیر این در قرآن زیاد داریم که از مسئله مددها و کمکهای غیبی بحث می‌شود ولی همه در این شرایط؛ مانند: اِنَّ اللهَ یدافِعُ عَنِ الَّذینَ امَنوا[٣] خداوند دفاع می‌کند از کسانی که ایمان آورده‌اند.

[١] . محمّد / ٧.

[٢] . عنكبوت / ٦٩ .

[٣] . حج / ٣٨.