حال می‌گوییم: حرکت هم همین طور است؛ یعنی به اعتبار تقسیم زمان، حرکت هم تقسیم می‌شود. می‌گوییم زمان عاد حرکت است به آن معنا که «آن» عاد زمان بود، نه اینکه کثرت واقعی در کار باشد، چطور؟ مثالش خیلی واضح است. زمان در طبیعتِ خودش یک واحد متصل است. ما در مثال یک مقدار از زمان را در نظر می‌گیریم. فرض کنید امروز در قم از اول طلوع آفتاب تا غروب آفتاب چهارده ساعت بوده است. این زمان در ذات خودش یک واحد متصل است. همچنین فرض کنید یک حرکتی هم از اول طلوع آفتاب تا غروب آفتاب ادامه داشته است؛ مثلا اتومبیلی از شهری از شهرهای ایران اول همان لحظه‌ای که آفتاب در قم طلوع کرده حرکت کرده و لحظه‌ای که آفتاب در قم غروب کرده ایستاده است. در اینجا ما این چهارده ساعت را که یک واحد متصل است، به وسیله «آن» تعدید می‌کنیم و می‌گوییم «از طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح، از هشت صبح تا ده صبح، از ده صبح تا اول ظهر» و همین طور این زمان را قسمت قسمت می‌کنیم. آن اتومبیلی هم که در این چهارده ساعت حرکت می‌کرده، از اول طلوع آفتاب تا ساعت هشت صبح یک مقدار حرکت کرده که منطبق بر این زمان است، از هشت صبح تا ده صبح مقداری دیگر حرکت کرده که باز منطبق بر این زمان است، و همین طور. ما با «آن» زمان را تکثیر کردیم و با زمان هم حرکت را تکثیر می‌کنیم و می‌گوییم «آن حرکتی که از طلوع آفتاب تا هشت صبح انجام شد، آن حرکتی که از هشت صبح تا ده صبح انجام شد، آن حرکتی که...». با اینکه آن حرکت هم در ذات خودش یک واحد است، ولی چون با «آن» زمان را تقسیم کردیم، با اقسام و اجزاء زمان، حرکتی که در این زمان واقع شده نیز تقسیم پذیرفته است. این، معنی تعدد حرکت است به زمان[١] .

آنچه که تحت عنوان «تعدد زمان به حرکت» در این فصل بحث شده

زمان هم با حرکت تقسیم می‌شود ولی به معنی دیگر، نه به آن معنایی که حرکت را با زمان تقسیم می‌کنیم. حرکتْ علت وجودی زمان است و زمان مقدار حرکت است. پس اگر بگوییم حرکت زمان را تعدید می‌کند، به معنای این است که اقسام زمان را حرکت به وجود می‌آورد.

[١] . در اينجا بحث در مورد تعددی است كه هر حركتی با زمان خودش پيدا می‌كند.