بدر الدين أبو محمد حسن بن قاسم بن عبد الله بن على مرادى مراكشي مالكى مصرى ، معروف به ( ابن ام قاسم ) اديب ، نحوى ، اصولي ، مفسر ، فقيه ، قارى وعروضى كه از دانشمندان برجسته ء در علوم عربيت به شمار است ، وى در مصر زاده شد ونزد دانشمندان بزرگى چونأبو حيان نحوى ودانشمندان ديگر علوم را فراگرفت ، ودر علوم متداول عصر خود از تبحر و كارآئى برخوردار بود .

ام قاسم كه نام أو ( زهراء ) است جده ء پدرى مؤلف بوده ، وهنگام مراجعت از مراكش به ( شيخه ) مشهور بود ، وبه همين جهت مؤلف نيز باانتساب به أو به ( ابن ام قاسم ) شهرت يافت ، بعضى مى گويند : ام قاسم كنيه ء زنى از خاندان سلطنتي بودكه حسن را به فرزند خواندگى گرفت ، ولذا به ( ابن ام قاسم ) معروف گرديد .

وى در روز عيد فطر سال ٧٤٩ يا ٧٥٥ ه‌ .

ق از دنيا رفت .

از آثار أو است : ( شرح المفصل للزمشخرى ) در نحو ، ( شرح الشاطبية ) در قراآت ، ( الجنى الدانى في حروف المعاني ) كه از منابع ابن هشام در تدوين ( مغنى اللبيب ) بوده وبه طبع رسيده است ، ( شرح تسهيل الفوائد وتكميل المقاصد لابن مالك ) در نحو ، ( تفسير القرآن ) در ده جلد ، وجز آنها .

# ت : سده ء ٨ ه‌ .

ق .

اين كتاب ، شرح منظومه ء علم الدين سخاوى به نام ( عمدة المفيد وعدة المجيد في لفظ التجويد ) است كه شرحي است مختصر در مقدمه أي مشتمل بر پنج فصل درباره ء تعريف تجويد ، ومخارج حروف ، وكيفيت شناخت مخارج حروف وصفات آنها واقسام اين صفات .