مى باشند كه بعيد نيست بر اثر مرور ايام نسبت به معلوماتشان دچار نسيان گردند ، ودر اعراب كلمات - به علت شدت تشابه اعراب وكثرت فتح وضم وكسر در طى يك آيه - به لغزش افتند ، زيرا اينان در اعراب كلمات به دستور زبان عربي متكى نيستند ، ونيز نسبت به معاني كلمات فاقد بينش لازم مى باشند .

اينان در قرائت خود فقط به حفظ و شنيدن از ديگران متكى هستند .

واشتباه را از افراد ناآگاه فراگرفته وبراى ديگران نقل مى كنند ، در حاليكه خود به علت فراموشى راجع به كلمه ويا كلماتي دچار لغزش گشته ، لكن به لزوم چنين لغزشى جسارت نموده ونسبت به آن پافشارى مى كنند ، يا آنكه قرآن را بر كسى خوانده اند كه گرفتار نسيان بوده واعراب را نادرست خوانده و شبهه أي در ذهن أو به هم رسيده ومالا دچار اشتباه مى گردد .

چنين حفاظ وقرائى نبايد در قرائت مورد تقليد قرار گرفته وبه روايت آنها احتجاج كرد .

٤ ) وسرانجام دسته أي از قراء به اعراب ومعانى آيات آشنا هستند ، ولغات قرآن را مى شناسند ، اما نسبت به قراآت واختلاف مردم وروايات قراآت فاقد آگاهى هستند ، وچه بسا آگاهى آنها به دستور زبان عربي آنان رابر آن مى دارد كه قرآن را با وجهى كه در زبان عربي جائز است قرائت كنند ، قرائتي كه هيچيك از پيشينيان قرآن را بدانگونه نخوانده اند .

بايد اينگونه قراء را بدعت گزاران برشمرد ( ١ ) .

طى استدلالات ابن مجاهد وطبقه بندى چهارگانه ء أو درباره ء قاريان قرآن ، به اين نتيجه مى رسيم كه در اين زمينه نكته ء مهمى وجود دارد كه ابن مجاهد را بر آن داشت از ميان جمع قراء فراوان ، هفت قارى ، را براى بررسىقراآت قرآن گزين كند ، وآن نكته ء مهم عبارت از صيانت روش وقراآت قرآني است تا قراآت از طريق روايت مورد اعتماد به سوى روايت مشكوك منحرف نشود ، ويا از طريق روايت از رسول اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) و معصومين ( عليهم السلام ) به طريق اجتهادات شخصي جابه جا نگردد .

مؤيد شهرت علمي قراء سبعه : مؤيد اين شهرت علمي - كه قراء سبعه از آن برخوردار بوده اند - اتفاق علماء در اعتماد به قرائت آنها است .

ونيز مى توان بر اين نكته وثاقت ابن مجاهد وعلو مرتبت علمي وعمق آگاهى أو در قراآت را بر اين گواه افزود .

تأييد مقام علمي وديني ابن مجاهد از سوى بزرگان علم : - ذهبي : ابن مجاهد ، ثقه وحجت بوده است .

- أبو عمرو دانى : ابن مجاهد در عصر خود - علاوه بر گسترش معلومات وچالاكى أو در درك وصدق گفتار و زهد آشكار ، بر كسانى كه از رقباى علمي أو به شمار مى رفتند فزونى وبرترى داشت ( ٢ ) .

- ابن الجزرى : نام ابن مجاهد تا جاهاى دوردست انتشار يافته ودركارش مشهور گشته ، أو نسبت به همگنان پيشتاز وبرتر بوده است ، وبايد بر اين مزايا ديندارى وقوت حافظه وخير وبركت وجودش را افزود .

ومن در ميان اساتيد قراآت كسى را نمى شناسم كه شاگردانى بيش از شاگردان ابن مجاهد را در پيرامون خود فراهم كرده باشد ( ٣ ) .

- ابن النديم : وى در عصر خود به عنوان فردي يگانه وبى رقيب به شمار است ، وعلاوة بر فضل وعلم وديانت و معرفت نسبت به قراآت وعلوم قرآني از حسن ادب وظرافت اخلاقي وشوخ طبعي وهوش وفراستى عميق برخوردار مى باشد ( ٤ ) .

١ .السبعة ١ / ٣٩١ .

٢ .معرفة القراء ١ / ٢١٧ .

٣ .غاية النهاية ١ / ١٤٢ .

٤ .الفهرست ، ط خياط ، ص ٣١ .