تخصص اين قراء وامثال آنها در قرائت وسرمايه گذارى آنها از لحاظ وقت در فراگرفتن قرائت ، مصالح لازم را براى بنيانگذارى ( علم قراآت ) وتدوين آن غنى ساخت .

اين مرحله از اواخر قرن اول واوائل قرن دوم آغاز مى شود .

مرحله ء يازدهم اين مرحله را بايد شروع كار تأليف وتدوين در قراآت دانست .

ميان مورخين درباره ء نخستين كسى كه كتابي درقراآت تأليف كرد اختلاف نظر وجود دارد .

اكثر بر اين اعتقادند كه أبو عبيد قاسم بن سلام ( م ٢٢٤ ه‌ .

ق ) نخستين كتاب را درقراآت تدوين كرد ، اما ابن الجزرى در كتاب غاية النهاية بر آنست كه اولين مدون كتاب قراآت أبو حاتم سجستاني ( م ٢٢٥ ه‌ .

ق ) مى باشد .

سيدحسن صدر در كتاب تأسيس الشيعة مى نويسد : بايد ابان بن تغلب را نخستين مؤلف كتاب قراآت دانست .

بعضى را اعتقاد بر آنست كه اولين كسى كه كتاب در قراآت تأليف كرد يحيى بن يعمر ( م ٩٠ ه‌ .

ق ) مى باشد .

آنگاه پس از أو كتابهايى در قراآت پى درپى تأليف شد .

فهرست زير - به ترتيب تاريخ وفات - شامل نامهاى كسانى است كه تا زمان ابن مجاهد آثارى را در قراآت تدوين كردند :١ .

يحيى بن يعمر ( م ٩٠ ه‌ .

ق ) ، يحيى بن يعمر در ( واسط ) ، كتابي در قراآت تأليف نمود وروايات مربوط به اختلاف را در آنچه موافق رسم الخط عثماني بود در اين كتاب گردآورد ، ومردم نيز تا زماني كه ابن مجاهد كتابي را درباره ء قراآت تأليف كرد به كتاب يحيى بن يعمر در قرائت عمل مى كردند ( ٢ ) .

٢ .ابان بن تغلب كوفى ( م ١٤١ ه‌ .

ق ) ، نخستين نويسنده ء كتاب قراآت است ، زيرا ابن النديم مى نويسد : ابان

١ .النشر ١ / ٨ و ٩ .

٢ .مقدمتان في علوم القرآن ، ص ٢٧٥ .