نشانه هاي هفتگانه را براى هفت گونه وقف ابتكار كرده وبه كار برده است ، وبه همين جهت قرآنهائى راكه داراى اينگونه نشانه ها است قرآنها ويا مصاحف سجاوندى ، واين نشانه ها را نشانه هاي سجاوندى مى نامند .

ونشانه هاي مذكور بدين شرح است : م ‌ وقف لازم .

ط : وقف مطلق .

ج وقف جائز .

ز : وقف مجوز كه وصل در آن بهتر است .

ص : وقف مرخص .

ق : وقف برخى از قراء .

لا : وقف غير جائز .

ونشانه هاي ديگرى نيز بر آنها افزودند از قبيل : ( صلى ) كه به معنى وصل اولى مى باشد كه مى گويند : متأخرين هشت قسم ديگر بر وقفهاى سجاوندى افزودند .

سجاوندى در اين مقوله دو كتاب تأليف كرده است : ١ .

الوقف والابتداء الكبير كه ظاهرا در همين كتاب هفت نوع وقف را معرفى كرده است .

٢ - الوقف والابتداء الصغير كه گويا همان كتاب ( الموجز ) مى باشد واحتمالا در همين كتاب است كه پنج نوع وقف را شناسانده است .

نسخه هائى كه در فهرستها معرفى شده اند مبهم به نظر مى رسند ، ولذا تا وقتى كه اصل نسخه ها رؤيت نشود ومطالعه ء دقيقي روى آنها انجام نگيرد نمى توان راجع به آنها اظهار نظركرد كه كداميك از كتابهاى سجاوندى در ( وقف ) ويا ( وقوف ) است ، آغاز وانجام اين نسخه ها داراى وضع متفاوتي مى باشند ، وحتى نشان مى دهند كه بايد سجاوندى را كتاب ديگرى جز دو كتاب ( الوقف الكبير ) و ( الوقف الصغير ) باشد .

ولذا ما آنها را با توجه به آغاز وانجامشان به چند دسته تقسيم مى كنيم .

٢٠٥ م ٢٠٥ ١ - نسخه هائى كه بدون خطبه يا باخطبه فارسي بوده وصرفا آيات قرآني همراه با رموز وقف مى باشند وبه ( الوقوف السجاوندى ) معروف اند .

در اكثر اين نسخه ها هفت نوع وقف معرفى شده ، واحيانا نسخه هائى وجود دارند كه پنج نوع وقف در آنها شناسانده شده است .

در اين نسخه ها فقط كلمات وجمله هاي آيات قرآني با ارائه ء علائم ورموز وقوف به ترتيب سوره ها آمده وتنها مواضع وقف از رهگذر اين رموز خاطرنشان شده ، لكن هيچ اشاره أي به اقسام ومعانى ومصطلحات وقف در آنها ديده نمى شود ، منتهى مؤلف در آغاز هر سوره محل نزول وشمار آيات ( كلام ) وكلمات وحروف را ياد كرده ، وضمنا مواضع اختلاف قرائي ، هر سوره را نيز متذكر مى شود .

براى ارائه ء كيفيت اين نسخه ها عباراتي را به عنوان نمونه مى آوريم :