کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١٦١
٢ .قراآت آحاديه : منظور از آنها ، قراآتى است كه جامع اركان سه گانه مى باشند ، لكن در سطحي قرار ندارند كه بتوانند مفيد علم و اطمينان از لحاظ اتصال آنها به معصوم ( عليه السلام ) باشند .
٣ .قراآت شاذه : وآنها عبارت از قراآتى است كه مخالف با رسم الخط مصحف است .
فرق قراآت متواتره وشاذه : براى آگاهى از فرق ميان ايندو نوع قراآت - بر حسب آنچه ابن الجزرى در كتاب خود يادآور شده است - بايد روش هاي مؤلفين كتب قراآت را مورد توجه قرار دهيم ( ١ ) : الف .
عده أي از نويسندگان تأليفشان را بر اساس نهادند كه طبق اين اساس ، اختيار قراآت ، منوط به وجود اركان قراآت متواتره بود ، ومردم كتاب واثر أو را - پس از آنكه به گونه أي متواتر نقل مى شد - تلقى به قبول كرده اند ، مانند كتابهاى زير : الغاية ابن مهران ، الغاية ء ابى العلاء همداني ، السبعه ء ابن مجاهد ، الارشاد أبى العز قلانسى ، التيسير أبو عمرو دانى ، الموجز ابى على اهوازي ، التبصرة ء ابن ابى طالب ، الكافي ابن شريح ، التلخيص ابى معشر طبري ، الاعلانصفراوى ، التجريد ابن الفحام ، حرز الاماني أبو القاسم شاطبى ، النشر ، التقريب ، تحبير التيسير ابن الجزرى وامثال آنها .
ب .
عده أي ديگر از نويسندگان كه تأليفات خود را بر اساس گردآورى هر چيزى كه در دسترسشان قرار مى گرفت بنياد كردند ، ودر قيد آن نبودند كه منقولات خود را در قراآت به مواردي محدود سازند كه جامع اركان باشد .
مؤلفاني كه صرفا به جمع وگردآورى قراآت پرداختند عبارتند از امثال : سبط الخياط ، ابى معشر طبري ( در كتاب الجامع ) ، ابى القاسم هذلي ( دركتاب الكامل خود ) ، ابى الكرم شهرزورى ، ابى على مالكى ، ابى على اهوازي - البته در غير كتاب الموجز - ، وديگران كه صرفا به گردآورى قراآت همت گماردند .
قراءة البدو قرائت باديه نشينان : قبل از آنكه سخن را درباره ء اقسام روايت قراآت به پايان بريم مناسب ديديم به ( قراءة البدو ) اشارتي كنيم .
اين قرائت تا آنجا كه بر آنها دست يافتيم از حد قراآت شاذه فراتر نمى رود .
يكى از نمونه هاي چنين قرائتي را فراء در كتاب معاني القرآن آورده است .
وى مى گويد : در ( الحمدالله ) ، همه ء قراء متفقا دال الحمد را به رفع خوانده اند ، اما باديه نشينان ، پاره أي از آنها مى گويند : ( الحمدلله ) به رفع دال وكسر لام الله ، وعده أي ديگر مى گويند : ( الحمدلله ) به كسر دال ولام .
وسرانجام گروهى مى خوانند : ( الحمدلله ) به رفع دال ولام .
١ .منجد المقرئين .