کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١٤١
٢١ .خلف بن هشام بزار ( ٢٢٩ ه .
ق ) .
٢٢ .محمد بن سعدان ضرير كوفى ( م ٢٣١ ه .
ق ) .
٢٣ .عبد الصمد بن عبد الرحمن أبو الازهر مصرى ( م ٢٣١ ه .
ق ) ، كه كتاب قراءة نافع وحمزه را نگاشت ( ١ ) .
٢٤ .سريج بن يونس مروزى بغدادي ( م ٢٣٥ ه .
ق ) ، كه كتاب القراءات را تأليف كرد .
٢٥ .عبد الله بن احمد دمشقي ، معروف به ابن ذكوان ( م ٢٤٢ ه .
ق ) كه ابن مجاهد در كتاب السبعة در بسيارى از مواضع ، از كتاب أو نقل مى كند .
به عنوان نمونه به صفحه ء ٥٦٣ كتاب السبعة مراجعه كنيد .
٢٦ .أبو عمرو دورى ( م ٢٤٦ ه .
ق ) ( ٢ ) .
٢٧ .هارون بن حاتم كوفى ( م ٢٤٩ ه .
ق ) ، نويسنده ء كتاب القراءات .
٢٨ .نصر بن على جهضمى ( م ٢٥٠ ه .
ق ) ، مؤلف كتاب القراءات .
٢٩ .احمد بن يزيد حلوانى ( م ٢٥٠ ه .
ق ) ، كه كتاب قراءة ابى عمرو بن علاء را نوشت .
٣٠ .احمد بن محمد بن بزى مكى ( م ٢٥٠ ه .
ق ) ، كه كتابي در قراآت نگاشته ، وابو عمرو عثمان بن سعيد دانى در المفردات السبع از اين كتاب مطالبي را آورده است .
به عنوان نمونه به صفحه ء ١٠٥ كتاب دانى رجوع نماييد .
٣١ .اسحق بن بهلول تنوخي انبارى ( م ٢٥٢ ه .
ق ) ، كه كتابي در قراآت دارد ( ٣ ) .
٣٢ .أبو عبد الله محمد بن عيسى اصفهاني ( م ٢٥٣ ه .
ق ) ، كه كتاب الجامع في القراءات را تأليف كرده است ( ٤ ) .
٣٣ .أبو حاتم سهل بن محمد سجستاني ( م ٢٥٥ ه .
ق ) ، ابن الجزرى مى نويسد : ( من تصور مى كنم أبو حاتم سجستاني نخستين كسى است كه در قراآت ، كتابي را تأليف كرده است ) ( ٥ ) .
شايد منظور ابن الجزرى آن بوده است كه أبو حاتم در تأليف كتابي راجع به قراآت ، نسبت به قاسم بن سلام ، پيشتاز است .
فيروزآبادى گفته است : ( اهل بصره داراى چهار كتاب بوده اند كه از رهگذر آنها براهل زمين افتخار مى كردند : كتاب العين خليل بن احمد ، الكتاب سيبويه ، الحيوان جاحظ ، وكتاب ابى حاتم در قراآت ) ( ٦ ) .
٣٤ .احمد بن جبير بن محمد كوفى ، ساكن ( انطاكية ) ( م ٢٥٨ ه .
ق ) .
ابن الجزرى مى نويسد : ( احمد بن جبير كتابي در قراآت پنجگانه به تعداد شهرها فراهم آورد ) ( ٧ ) .
ودر كتاب الابانة آمده است : ( ابن جبير مقرئ - كهقبل از ابن مجاهد مى زيست - كتابي درقراآت به نام ( كتاب الثمانية تأليف كرد ، وبر قراء سبعه ، يعقوب حضرمى را افزود ) ( ٨ ) .
٣٥ .عبد الوهاب بن فليح مكى ( م ٢٧٣ ه .
ق ) كه كتاب حروف المكيين را نگاشت ( ٩ ) .
٣٦ .عبد الله بن مسلم ( ابن قتيبه ) ( م ٢٧٦ ه .
ق ) .
٣٧ .قاضى اسماعيل بن اسحق مالكى ( م ٢٨٢ ه .
ق ) ، ابن الجزرى مى نويسد : ( وى كتابي در قراآت فراهم آورد كه متضمن قرائت بيست استاد قرائت مى باشد وقراآت قراء سبعه نيز از جمله ئ آنها است ) ( ١٠ ) .
٣٨ .فضل بن شاذان ( م حدود ٢٩٠ ه .
ق ) كه كتابي در قراآت تأليف كرد .
١ .غاية النهاية ١ / ٢٣ .
٢ .رجوع كنيد به : مقدمه ء كتاب السبعة نوشته دكتر شوقي ضيف ، ص ١١ .
٣ .معجم المؤلفين ٢ / ٢٣١ .
٤ .غاية النهاية ٢ / ٢٢٤ .
٥ .غاية النهاية ١ / ٣٢٠ .
ونيز بنگريد به : الفهرست ابن النديم ، ص ٣٥ ، ط خياط .
٦ .البلغة ، ص ٩٤ .
٧ .النشر ١ / ٣٤ .
٨ .الابانة ، ص ٥١ .
از اختلاف دو روايت استفاده مى شود كه ابن جبير داراى دو كتاب در قراآت بوده است : يكى در قراآت پنجگانه ، وديگرى در قراآت هشتگانه .
٩ .غاية النهاية ٢ / ٢٢٢ .
١٠ .النشر ١ / ٣٤ .