کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١٤٠
بن تغلب ، أو را كتب وآثاري است كه عبارتند از كتاب معاني القرآن كه نبشتارى لطيف وكم حجم است ، وكتاب القراءات ( ١ ) .
٣ .مقاتل بن سليمان ( م ١٥٠ ه .
ق ) ، كه كتاب القراءات را نگاشت .
٤ .أبو عمرو بن علاء ( م ١٥٤ ه .
ق ) ، كه القراءات را تأليف كرد .
٥ .حمزة بن حبيب زيات ( م ١٥٦ ه .
ق ) .
٦ .زائدة بن قدامه ء ثقفي ( م ١٦١ ه .
ق ) ، كه از أو است كتابي به نام القراءات .
٧ .عبد الحميد بن عبد المجيد ( اخفش اكبر ) ( م ١٧٧ ه .
ق ) ، أبو على اصفهاني درباره ء أو آورده است : ( وى كتب فراوانى در قراآت وعلوم عربيت تأليف كرد ) ( ٢ ) .
٨ .هارون بن موسى اعور ( م حدود ١٧٠ تا ١٨٠ ه .
ق ) ، ابن الجزرى در غاية النهاية مى نويسد : ( أبو حاتم سجستاني گفته است : نخستين كسى كه در بصره ، وجوه قراآت را سماع كرده ودرباره ء آن كتاب نوشت ، وقراآت شاذه را بررسى نمود وآنها را جدا كرد ودر اسناد آنها كاوش به عمل آورد ، هارون بن موسى اعور مى باشد كه از قراء به شمار مى رفت ) ( ٣ ) .
٩ .هشيم بن بشير سلمى ( م ١٨٣ ه .
ق ) ، ابن النديم مى نويسد : وى را كتب وآثاري است كه عبارتند از : كتاب السنن در فقه ، كتاب التفسير وكتاب القراءات .
( ٤ ) .
١٠ عباس بن فضل انصاري ( م ١٨٦ ه .
ق ) ، كه أو را كتابي است به نام القراءات .
١١ .على بن حمزه ء كسائي ( م ١٨٩ ه .
ق ) ، كه يكى از قراء سبعه مى باشد ( ٥ ) .
١٢ .اسحق بن يوسف ازرق ( م ١٩٥ ه .
ق ) ، كه كتاب القراءات را نگاشت .
١٣ .يحيى بن مبارك يزيدي ( م ٢٠٢ ه .
ق ) ، كه كتاب قراءة ابى عمرو بن علاء را تأليف كرد ( ٦ ) .
١٤ .يحيى بن آدم ( م ٢٠٣ ه .
ق ) ، كه كتابي به عنوان القراءات بدو منسوب است .
١٥ .يعقوب بن اسحق حضرمى ( م ٢٠٥ ه .
ق ) ، نام اثر أو در قراآت ، الجامع است كه در آن همه ء اختلاف وجوه قرآن را گردآورده وهر حرف وقرائتى را به كسى كه بدان قرائت كرده منسوب داشته است ( ٧ ) .
١٦ .أبو زيد انصاري نحوى ( م ٢١٥ ه .
ق ) ، كه كتابي با عنوان قراءة ابى عمرو بن علاء را نگاشت .
١٧ .ابوذهل احمد بن ابى ذهل كوفى ، كه قرائت رااز كسائي روايت كرده است .
وى نيز كتابي تحت عنوان قراءة ابى عمرو بن علاء دارد .
١٨ مغيرة بن شعيب تميمي ، كه حروف وقراآت را از كسائي روايت كرده وكتاب قراءة الكسائي را نگاشت .
١٩ .عبد الرحمن بن واقد واقدى ( م ٢٠٩ ه .
ق ) ، كه أو را كتابي است به نام الكسائي ( ٨ ) ونيز كتاب القراءات ( ٩ ) .
٢٠ .أبو عبيد قاسم بن سلام ( م ٢٢٤ ه .
ق ) ، ابن الجزرى مى نويسد : ( اولين پيشواى معتبر وقابل اعتمادي كه قراآت را در يك كتاب گردآورد ، أبو عبيد قاسم بن سلام مى باشد ، وى با محاسبه ء قراء سبعه ، شمار قراء را در بيست وپنج تن معرفى كرده ) ( ١٠ ) .
١ .الفهرست ، ط خياط ، ص ٢٢٠ .
٢ .أبو على فارسي ، نقل از منجد المقرئين ، ص ٤ .
٣ .غاية النهاية ، ٢ / ٣٤٨ .
٤ .الفهرست ، ص ٢٨٤ ، ط دانشگاه تهران .
٥ .بنگريد به خوانسارى روضات الجنات ، ص ٤٧٢ ، ط سنگى .
٦ .الفهرست ، ط خياط ، ص ٢٨ .
تاريخ التراث العربي ١ التفسير ، فهرس الظاهرية ( بخش علوم القرآن ) .
٧ .إنباه الرواة ٤ / ٤٥ .
٨ .الفهرست ، ص خياط ، ص ٣٠ .
٩ .همان ، ص ٣٥ .
١٠ .النشر ١ / ٣٤ .
ونيز بنگريد به : الفهرست ابن النديم ، ص ٣٥ ، ط خياط .