کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١٣٨
بن ابى رباح ( م ١١٥ ه .
ق ) ، عبد الله بن ابى مليكه ( م ١١٧ ه .
ق ) وعكرمه ، مولى ابن عباس ( م قبل از ٢٠٠ ه .
ق ) .
ج .
كوفه : عمرو بن شرحبيل ( م پس از ٦٠ ه .
ق ) ، علقمة بن قيس ( م ٦٢ ه .
ق ) ، مسروق بن اجدع ( م ٦٣ ه .
ق ) ، عبيد بن عمرو سلماني ( م ٧٢ ه .
ق ) ، أبو عبد الرحمن عبد الله بن حبيب سلمى ( م ٧٤ ه .
ق ) ، اسود بن يزيد نخعى ( م ٧٥ ه .
ق ) ، عمرو بن ميمون ( م ٧٥ ه .
ق ) ، عبيد بن فضالة ( م حدود ٧٥ ه .
ق ) ، زربن حبيش ( م ٨٢ ه .
ق ) ، ربيع بن خيثم ( م قبل از ٩٠ ه .
ق ) ، سعيد بن جبير ( م ٩٥ ه .
ق ) ، ابراهيم بن يزيد نخعى ( م ٩٦ ه .
ق ) ، عامر بن شراحيل شعبى ( م ١٠٥ ه .
ق ) ، حارث بن قيس جعفى ( كه قرائت را از ابن مسعود روايت مى كرد ) ، وابو زرعة بن عمرو بن جرير .
د .
بصره : عامر بن عبد قيس ( م حوالى ٥٥ ه .
ق ) ، ابوالعاليه رفيع بن مهران رياحي ( م ٩٠ ه .
ق ) ، يحيى بن يعمر عدواني ( م ٩٠ ه .
ق ) ، نصر بن عاصم ليثى ( م قبل از ١٠٠ ه .
ق ) ، أبو رجاء عطاردى ( م ١٠٥ ه .
ق ) ، حسنبصرى ( م ١١٠ ه .
ق ) ، محمد بن سيرين ( م ١١٠ ه .
ق ) ، قتادة بن دعامه ( ١١٧ ه .
ق ) ، معاذ بن معاذ عنبرى ( م ١٩٦ ه .
ق ) ، وجابربن يزد جعفى .
ه .
شام : مغيرة بن ابى شهاب مخزومي ( م هفتاد واندى پس از ه .
ق ) ، خليفة بن سعد : ( صاحب ابى الدرداء ) ( ١ ) .
دراين مرحله آنچه كه نزد قراء ، به عنوان ( اختيار ) معروف است به وجود آمد .
وما در جاى خود ( اختيار ) را تعريف خواهيم كرد .
مرحله ء مذكور نيمه ء دوم قرن اول ونيمه ء اول قرن دوم را زير پوشش مى گيرد ، وتاريخ وفات قرائي كه ياد كرديم همين مطلب را آشكارا تأييد مى نمايد .
مرحله ء دهم همان مرحله أي است كه ابن الجزرى درباره ء آن مى گويد : آنگاه [ يعنى پس از آن قرائي كه از آنها ياد كرديم ] ، گروهى از مردم تمام فرصت خود را اختصاصا در قرائت مصروف داشته وبه ضبط آن سخت اهتمام مى ورزيدند تا آنجا كه در سايه ء پشتكار خويش به صورت دانشمندانى در آمدند كه مردم پيرو قرائت آنها بوده وبه سوى آنها بار سفر مى بستند وقرائت را از محضر آنان اخذ مى كردند ، وبا ديده ء قبول به قرائت آنها مى نگريستند ، ودرباره ء آنها حتى ميان دو نفر نيز اختلاف نظر ديده نمى شد : اين قراء - برحسب شهرهاى مختلف - عبارتند از : الف .
مدينه : أبو جعفر يزيد بن قعقاع ( م ١٣٠ ه .
ق ) ، شيبة بن نصاح ( م ١٣٠ ه .
ق ) ، ونافع بن ابى نعيم ( م ١٦٩ ه .
ق ) .
١ .شرح حال اكثر اين قراء را طاش كبرى زاده در كتاب مفتاح السعادة جلد اول : ( فصل علم القراءة ) آورده است .
( ونيز بنگريد به : النشر في القراءات العشر ١ / ٨ ) .