کشاف الفهارس - حجتی، محمدباقر - الصفحة ١٣٤
مرحله ء ششم قرائت در اين مرحله به صورت ( تعلم ويادگيرى ) دگرگونى يافت به اين معنى كه عقه مندان به قرائت قرآن كريم ، به حافظان قرآن - امثال صحابه أي كه قبلا از آنان ياد كرديم - ويا به كسانى كه معروف به قرائت بودند رجوع مى كردند تا قرائت را از آنها فراگيرند .
طبقه ء دومي كه در ترتيب ذهبي به چشم مى خورد ما را بدون هر گونه ابهامى به اين نكته واقف مى سازد .
وى در اين طبقه چنين ياد مى كند كه : ابى هريره ، وابن عباس ، و عبد الله بن سائب ، و عبد الله بن عياش ، وابى العاليه ء رياحي ، قرآن را بر ابى بن كعب قرائت كردند .
ومغيرة بن ابى شهاب مخزومي بر عثمان قرائت كرد .
واسود بن يزيد نخعى قرائت را عرضا از ابن مسعود اخذ كرد .
وبدينسان علقمة بن قيس از عبد الله بن مسعود اخذ نمود .
وابو عبد الرحمن سلمى قرائت را بر
عليه وآله وسلم ) قرائت كردند .
راويان عبد الله بن كثير : الف .
احمد بن محمد بن ابى بزه ء مكى ( م ٢٥٠ ه .
ق ) معروف به ( بزى ) ، ب .
محمد بن عبد الرحمن مكى ( م ٢٩١ ه .
ق ) معروف به قنبل ) .
٣ ) عاصم بن ابى النجود كوفى ( م ١٢٩ ه .
ق ) كه قرآن را بر ابى عبد الرحمن سلمى به روايت عبد الله بن مسعود وعثمان بن عفان وعلى بن ابى طالب ( عليه السلام ) وابى بن كعب وزيد بن ثابت به روايت از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) قرائت كرد .
راويان عاصم : الف .
حفص بن سليمان دورى ( م ١٨٠ ه .
ق ) ، ب .
أبو بكر شعبة بن عياش حناط ( م ١٩٣ ه .
ق ) .
٤ ) أبو عمرو بن علاء بصرى ، مقرئ بصره ( ١٥٤ ٦٨ ه .
ق ) كه قرآن را بر قراء برجسته ء مكه امثال مجاهد وابن كثير ، وقراء مبرز مدينه ، مانند ابى جعفر [ يزيد بن قعقاع ] وقراء بصره ، چون يحيى بن يعمر وحسن بصرى ، وقراء كوفه ، مانند عاصم قرائت كرد ، وإسناد همه ء آنها صحيحا به نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) مى پيوندد .
راويان ابى عمرو : الف .
حفص بن عمرو دورى ( م ٢٤٦ ه .
ق ) ، ب .
صالح بن زياد سوسى ( م ٢٦١ ه .
ق ) .
٥ ) حمزة بن حبيب زيات كوفى ( ١٥٦ ٨٠ ه .
ق ) كه قرآن را بر سليمان اعمش وامام جعفر صادق ( عليه السلام ) وحمران بن اعين .
ومنهال بن عمر وديگران قرائت كرد ، وهمه ء آنها با اسناد صحيح ، قرائت را از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) روايت كرده اند .
راويان حمزه : الف .
خلاد بن صيرفي ( م ٢٢٠ ه .
ق ) ، ب .
خلف بن هشام بزاز ( م ٢٢٩ ه .
ق ) .
٦ ) نافع بن عبد الرحمن بن ابى نعيم ، مقرئ مدينه ( م ١٦٩ ه .
ق ) كه قرآن را بر ابى جعفر [ يزيد بن قعقاع ] ، و عبد الرحمن بن هرمز ، ومحمد بن مسلم زهرى ، وديگران قرائت كرد ، وهمه ء آنها به سند صحيح از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) روايت كرده اند .
راويان نافع : الف .
عثمان بن سعيد ، ملقب به ( ورش ) ( م ١٩٧ ه .
ق ) ، ب .
عيسى بن ميناء ، ملقب به ( قالون ) ( م ٢٢٠ ه .
ق ) .
٧ ) على بن حمزه ء كسائي كوفى ( م ١٨٠ ه .
ق ) كه قرآن را بر حمزة بن حبيب زيات وشعبه ، واسماعيل بن جعفر وديگران قرائت كرد ، و همه ء آنها قرائت را با اسناد صحيح از رسول اكرم صلى الله عليه وآله روايت كرده اند .
راويان على بن حمزه ء كسائي : الف .
حفص بن عمرو دورى : راوي ابى عمرو بن علاء ، ب .
ليث بن خالد بغدادي ( م ٢٤٠ ه .
ق ) .
اينان قراء سبعه ، واصحاب قراءات هفتگانه هستند ، اما سه تن از قراء ديگر كه ( قراء ده گانه ) را تشكيل مى دهند عبارتند از : ٨ ) أبو جعفر يزد بن قعقاع مدنى ( م ١٣٠ ه .
ق ) كه قرآن را بر ابن عباس وابى هريره و عبد الله بن عياش - به روايت از ابى بن كعب از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) - قرائت كرد .
راويان أبو جعفر : الف .
عيسى حذاء ، معروف به ( ابن وردان ) ( م حدود ١٦٠ ه .
ق ) ، ب .
سليمان بن مسلم زهرى ، معروف به ( ابن جماز ) ( م اندكى بعد از ١٧٠ ه .
ق ) .
٩ ) يعقوب بن اسحاق حضرمى ( م ٢٠٥ ه .
ق ) كه قرآن را بر سلام بن ابى سليمان طويل ، ومهدى بن ميمون وديگران - به روايت از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) با سند صحيح - قرائت كرد .
راويان يعقوب : الف .
روح [ بن ] عبد المؤمن ( م ٢٣٥ ه .
ق ) ، ب .
محمد بن متوكل لؤلوئى ، معروف به ( رويس ) ( م ٢٣٨ ه .
ق ) .
١٠ ) خلف بن هشام بزاز ( م ٢٢٩ ه .
ق ) كه قرآن را بر يعقوب اعشى ، وسعيد بن اويس وجز آندو - به روايت از نبى اكرم ( صلى الله عليه وآله وسلم ) با سند صحيح - قرائت كرد .
راويان خلف : الف .
ادريس بن عبد الكريم حداد ( م ٣٩٢ ه .
ق ) ، ب .
اسحاق بن ابراهيم مروزى ، معروف به ( وراق ) ( م ٢٨٣ ه .
ق ) .