رضا(ع)» استناد مى‌كنند و با بيانى كه خواهد آمد، به جمع بين اين روايت و ديگر رواياتى كه «مسير يوم» يا «بياض يوم» را مطرح مى‌سازند، مى‌پردازند. ما ابتدا اصل روايت را نقل مى‌كنيم و سپس به نقد استدلاهاى ايشان خواهيم پرداخت:

وسأل زكريّا بن آدم أبا الحسن الرضا(ع) عن التقصير في كم يقصر الرجل إذا كان في ضياع أهل بيته و أمره جايز فيها يسير في الضياع يومين و ليلتين و ثلاثة أيام و لياليهنّ فكتب: التقصير في مسيرة يوم و ليلة. (٢)

بيان نويسنده محترم در جمع بين اين روايت و رواياتى كه «مسير يوم» را ملاك قرار داده‌اند، چنين است :

اين روايات (٣) معناى عملى شبانه روز را مشخص مى‌كنند و نشان مى‌دهند كه اگر چه اصل شبانه روز است، ولى چون در قديم كاروان‌ها فقط در روز حركت مى‌كردند و شب به استراحت مى‌پرداختند، در نتيجه عملاً از آن فقط به روز تعبير مى‌شد و از اين جهت، روايات دسته سوم مبين دسته دوم اند و تصريح مى‌كنند كه مقدار مسير «بياض يوم» يا «مقدار روشنايى روز» است.

با اين بيان ايشان نتيجه مى‌گيرند كه معيار در تشخيص مقدار مسير «مسير يوم و ليلة» است .

بررسى حجيت روايت

اما در بررسى حجيت اين روايت بايد گفت گرچه سند آن به اعتبار سلسله سند راويان شيخ صدوق (ره) تا زكريّا بن آدم صحيح است، لكن بايد توجه داشت اين روايت به دليل اعراض علماى متقدم و متأخر از حجيت ساقط است و آنچه بر

(٢) من لا يحضره الفقيه ، ج ١، جامعه مدرسين ، ص٤٥٠.
(٣) يعنى روايات «مسير يوم».