اهليت برخوردارى از حقوق، براى موجودى است كه عينيت خارجى و ماهيت مستقل دارد، همانند بسيارى از انسان‌ها. از اين رو، هر چند جنين از لحاظ زيست‌شناسى موجودى مستقل و شخص به شمار مى‌آيد، اما از آنجا كه وجود مستقلى از مادر ندارد، به لحاظ حقوقى تا زمانى كه زنده به دنيا نيامده است، شخص مستقل به شمار نمى‌آيد و اصولاً نمى‌تواند داراى حق و تكليف باشد. با وجود اين، از آنجا كه مصلحت اقتضا مى‌كند، به نظر مى‌رسد كه در فقه اماميه و حقوق ايران اهليت متزلزلى براى حمل در نظر گرفته شده است، به اين ترتيب كه اگر جنين پس از گذراندن دوران جنينى از رحم مادر زنده متولد شود، اهليت متزلزل او تبديل به اهليت ثابت خواهد شد. اما اگر در دوران جنينى خفه شد يا هنگام ولادت زنده به دنيا نيامد، اهليت او زائل مى‌شود؛ به نحوى كه گويا از ابتداى امر اصلاً اهليتى در كار نبوده است. در حقيقت به نظر مى‌رسد كه در فقه اماميه و حقوق مدنى براى جنين نوعى شخصيت حقوقى لحاظ شده است و بر همين اساس براى او احكام و قوانين خاصى وضع شده است (امامى، ج٤، ص١٥١؛ صفايى، ص٣٩؛ دايرة المعارف تشيع، ج٥، ص٤٩٥).

به فقها نسبت داده شده كه ايشان علامت زنده به دنيا آمدن جنين را گريه(استهلال) مى‌دانند.(دايرة المعارف تشيّع، ج٥، ص٤٩٥) اما بايد گفت كه فقط تعداد كمى از فقيهان صرف گريه را به عنوان نشانه زنده متولد شدن بيان كرده‌اند(الوسيلة إلى نيل الفضيلة، ص٤٠٠). ممكن است علت اين پندار عدم تأمل دقيق در مسئله باشد و يا فتوا دادن طبق رواياتى كه بنابر نظر شهيد اول در كتاب دروس احتمال تقيه در آنها مى‌رود و

(٤) اهليت در علم حقوق عبارت است از صلاحيت قانونى براى دارا بودن حق (=اهليت استحقاق يا تمتع) و يا اعمال حق (=اهليت استيفاء).