فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ١١٠ - سه مسئله پيرامون شهادت آیة الله رضا استادى
هر علتى نتواند حاضر شود و اقامه شهادت كند، بنابر اين اقامه شهادت بر شهادت او اشكالى ندارد.
ذبيان كه در سند اين روايت آمده، مجهول است. صدوق اين روايت را با اين سند نقل مىكند:
عن على بن أحمد بن عبداللّه بن أحمد بن أبي عبداللّه، عن أبيه، عن جده أحمد بن أبي عبداللّه البرقى، عن أبيه محمد بن خالد، عن العلاء بن رزين، عن محمد بن مسلم. (٦٧)
على و احمد در اين سند نيز مجهول اند.
آقاى خويى در مبانى تكملة المنهاج مىگويد: «روايت از نظر سند ضعيف است؛ بنابراين قبول شهادت شاهد فرع به طور مطلق [باحضور و بى حضور شاهد اصل ]قوى است». (٦٨)
ميرزاى قمى در جامع الشتات مىگويد: «بعيد نيست كه سند روايت محمد بن مسلم، صحيح باشد». (٦٩)
صاحب جواهر مىگويد: «روايت محمد بن مسلم به اجماع محكىّ كه شهرت عظيم و يا اجماع محصّل نيز پشتوانه آن است، جبران مىشود». (٧٠)
حاصل اين اشكال، تعارض اطلاق روايت محمد بن مسلم ـ به فرض حجيت آن ـ با اطلاق دو صحيحه ياد شده است.
به اين اشكال پاسخهاى مختلفى داده شده است :
(٦٧) من لايحضره الفقيه، ج٣، ص ٤٢؛ وسائل الشيعه، ج٢٧، ص ٤٠٣.
(٦٨) مبانى تكملة المنهاج، ص١٧٧.
(٦٩) جامع الشتات، ص ٨ از باب قضاء، چاپ سنگى.
(٧٠)جواهر الكلام، ج٤١، ص٢٠٠ .