فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩٢ - سه مسئله پيرامون شهادت آیة الله رضا استادى
در بسيارى از روايات نيز شاهد مقيد به وصف مرد بودن است، از جمله :
ـ «محمد بن مسلم، قال: سألت أبا جعفر(ع) عن الرجل يحضر حساب الرجلين فيطلبان منه الشهادة على ما سمع منهما، قال: ذلك إليه إن شاء شهد و إن شاء لم يشهد، فإن شهد شهد بحق قد سمعه و إن لميشهد فلاشيء عليه لأنّهمالم يشهداه؛ (٢٧)
محمد بن مسلم مىگويد: از امام باقر در مورد مردى پرسيدم كه در حساب رسى ميان دو نفر حاضر است و آنها از او درخواست شهادت مىكنند بر آنچه او از آنها شنيده است. حضرت فرمود: اختيار با خود اوست، اگر خواست، شهادت مىدهد و اگر خواست، شهادت نمىدهد، ولى اگر شهادت داد، بايد به حقّى كه شنيده، شهادت دهد و اگر شهادت نداد، چيزى براو نيست؛ چون آن دو او را شاهد نگرفته بودند».
ـ «هشام بن سالم عن أبي عبداللّه(ع)، قال: إذا سمع الرجل الشهادة و لم يشهد عليها،فهو بالخيار إن شاء شهد و إن شاء سكت و قال: إذا أشهد لم يكن له إلاّ أن يشهد؛ (٢٨)
امام صادق (ع) فرمود: هرگاه مرد شهادت را بشنود و او را شاهد بر آن نگرفته باشند، مختار است كه شهادت بدهد يا سكوت اختيار كند، و فرمود: هرگاه او را شاهد گرفته باشند، بايد شهادت دهد».
ثالثاً، روايات بسيارى بر عدم قبول شهادت كودك دلالت مىكنند:
١. «محمد بن يعقوب عن أبي علي الأشعري عن محمد بن عبدالجبار عن صفوان عن العلاء بن رزين عن محمد بن مسلم عن أحدهما (عليهما السلام) قال: في الصبيّ يشهد على الشهادة، فقال: ان عقله حين يدرك انّه حق
(٢٧) الكافى، ج٧، ص ٣٨٢؛ تهذيب الأحكام، ج٦، ص ٢٥٨.
(٢٨) الكافى، ج٧، ص ٣٨١؛ تهذيب الأحكام، ج٦، ص ٢٥٨.