فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٩١ - سه مسئله پيرامون شهادت آیة الله رضا استادى

امام صادق (ع) فرمود: شهادت فرزند براى پدرش و پدر براى فرزندش و برادر براى برادرش جايز است.»

٦. «محمد بن مسلم عن أبي جعفر(ع)، قال: تجوز شهادة المملوك من أهل القبلة على أهل الكتاب؛ (٢٣)

امام باقر (ع) فرمود: شهادت مملوك (برده) از اهل قبله (مسلمان) عليه اهل كتاب پذيرفته است».

و ديگر روايات كه مطلق در قبول شهادت است.

استدلال به اطلاق اين آيات و روايات را مى‌توان چنين پاسخ داد:

اوّلاً، آيات و روايات ياد شده در مقام بيان شروط قبول شهادت نيستند. بنابراين اطلاقى از جهت شروط ندارند، بلكه در مقام بيان اصل وجوب اداى شهادت و حرمت كتمان آن و يا بيان جواز شهادت و جواز قبول آن هستند.

ثانياً، بسيارى از آيات و روايات در اين مورد مقيد به مرد يا زن بودن شاهد است؛ مانند آيه: {فاستشهدوا شهيدين من رجالكم فإن لم يكونا رجلين فرجل وامرأتان... } ، (٢٤) بنابراين لازم است شاهد مرد يا زن ـ بالغ ـ باشد و فرقى بين موردى كه در آيه آمده و ديگر موارد نيست. در آيه {واشهدوا ذوي عدل منكم } (٢٥)، وصف عدالت در شاهد، آمده است و نا بالغ متصف به صفت عدالت نمى‌شود، البته بنابر شرطيّت بلوغ و تكليف در صحت اتصاف به وصف عدالت. آيه {ولايأب الشهداء إذا ما دعو } (٢٦) نيز حكم شرعى است و مخاطب آن مكلّفان اند و شامل غير بالغ نمى‌شود.