فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٨ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
محمد بن مسلم در روايت ديگرى از امام باقر يا امام صادق (ع) در مورد لقطه پرسش مىكند و آن حضرت مىفرمايد:
لاترفعوها، فإن ابتليت فعرّفها سنة، فإن جاء طالبها و إلاّ فاجعلها فى عرض مالك، يجرى عليها ما يجرى على مالك إلى أن يجىء لها طالب؛
آن را بر نداريد، اگر برداشتى، يك سال آن را معرفى كن. پس اگر خواهان آن آمد [به او بده] در غير اين صورت آن را در كنار اموالت قرار ده، حكم مال تو را دارد تا زمانى كه خواهان آن بيايد.
در روايت معتبر از حسين بن ابى علاء نقل شده است كه گفت: در محضر امام صادق (ع) از لقطه سخن گفتيم، فرمود:
لا تعرّض لها فانّ الناس لو تركوها لجاء صاحبها حتّى يأخذها؛ (٩)
متعرّض آن نشو. اگر مردم، لقطه را به حال خود واگذارند، صاحب آن خواهد آمد و آن را خواهد برداشت.
گاهى گفته مىشود: نهى از برداشتن لقطه در اين گونه روايات، حمل بر كراهت مىشود؛ زيرا در رواياتى كه احكام لقطه مانند تعريف بيان شده، نهى از برداشتن آن نشده است؛ در حالى كه اگر التقاط (برداشتن لقطه) حرام بود، سزاوار بود كه در اين روايات از آن نهى مىشد؛ مثلاً در روايت معتبر على بن جعفر آمده است كه از امام كاظم (ع) در مورد مردى پرسيدم كه در هم يا لباس يا چهارپايى را يافته است، با آن چه كند؟ فرمود:
يعرّفها سنة، فإن لم يعرف صاحبها حفظها في عرض ماله حتى يجيء طالبها فيعطيها إياه و إن مات أوصى بها و هو لها ضامن؛ (١٠)
(٩) همان، باب ١، ص ٣٤٨، ح٢.
(١٠) من لايحضره الفقيه، ج٣، كتاب لقطه، ص ٢٩٢، ح٤٠٤٩؛ تهذيب الاحكام، ج٦، ص ٣٩٨، ح١١٩٨؛ وسايل الشيعه، ج١٧، باب ٢ از ابواب لقطه، ص٣٥٢، ح١٣. روايت مزبور با اندكى تفاوت در لفظ در اين منابع نقل شده است.