فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٤٠ - لقطه و مجهول المالك (١) آیة الله سيدكاظم حائرى
خواهد بود؟ امام (ع) مىفرمايد: بله. حلبى مىپرسد: آن مرد لقطه را ديد و آن را برداشت؟ امام (ع) مىفرمايد:
يعرّفها سنة، فإن جاء لها طالب و إلاّ فهي كسبيل ماله. و كان عليّ بن الحسين(ع) يقول لأهله: لاتمسّوها؛ (١٢)
يك سال آن را معرفى مىكند، پس اگر خواهانى براى آن آمد [آن را به او بدهد]، در غير اين صورت، آن لقطه مانند مال خودش است. امام على بن الحسين (ع) به خانوادهاش مىفرمود: به لقطه دست نزنيد.
در اين روايت، ابتدا از نهى سكوت شده است، بلكه حكم شده كه لقطه بعد از تعريف مانند مال خودش است. سپس نهى از التقاط به زبانى بيان شده كه بر بيش از كراهت دلالت نمىكند؛ زيرا نهى امام زين العابدين (ع) در مقام نصيحت خانوادهاش بيان شده است. مانند اين روايت، حديث معتبر على بن جعفر از برادرش امام موسى بن جعفر (ع) است كه مىگويد از لقطهاى كه مردى آن را مىيابد، پرسيدم، امام (ع) فرمود:
يعرّ فها سنة ثم هي كسائر ماله؛ (١٣)
يك سال آن معرفى كند، سپس مانند ساير اموالش خواهد بود.
٢. در روايتى، مملوك از برداشتن لقطه نهى شده و در بيان علت آن آمده است كه مملوك، خود مالك چيزى نمىشود و مىبايست يك سال آن را تعريف كند، مملوكى كه نمىتواند به اين وظيفه عمل كند، پس سزاوار نيست لقطه را بردارد.
(١٢) تهذيب الاحكام، ج٦، ص ٣٨٩، ح١١٦٣. شيخ حر عاملى اين روايت را در كتاب لقطه وسائل الشيعه، جلد ١٧، باب ١، حديث١، باب ٢ حديث ١ و باب ١٦، حديث ١، تقطيع كرده است و در مورد اخير، متن روايت را ذكر نكرده است، بلكه روايت على بن جعفر را آورده و سپس گفته: روايت حلبى مانند آن است.
(١٣) وسائل الشيعه، ج١٧، باب ٢ از ابواب لقطه، ص ٣٥٢، ح١٢.