فقه اهل بیت علیهم السلام - فارسی - موسسه دائرة المعارف فقه اسلامی - الصفحة ٣٢ - ازدواج مرد مسلمان با زن اهل كتاب (١) آیة الله سيد موسى شبيرى زنجانى
علاوه بر واژه موت، واژه قتل نيز به آن ضميمه مىشود؛ همچون آيه شريفه {أفإن مات أو قتل انقلبتم على أعقابكم } . در اينجا چون ارتداد در صورت قتل پيامبر(ص) طبيعىتر به نظر مىرسد، اگر به مجرد كلمه «مات» اكتفا مىشد، محتمل مىنمود كه اين آيه كه در مقام مذمت مخاطبان نازل شده است، تنها مرگ غير قتل را شامل مىشود و مذمت ارتداد در صورت قتل پيامبر وجود نداشته باشد. اين احتمال البته خلاف ظاهر است، ولى با اين حال افزودن «أوقتل» را در اين آيه توجيه مىكند. از اين رو، اين كلمه ضميمه، دليل بر آن نيست كه اطلاق ذاتى «مات» مرگ به شكل قتل را شامل نمىشود.
در بحث ما نيز ممكن است واژههاى نكاح و تزويج، هم عقد دائم و هم عقد موقت را شامل شوند، ولى براى تقويت و تأكيد اطلاق آنها در عقد موقت كه فرد مخفى حكم است ، عباراتى چون :«أو تمتّع» افزوده شود. به هر حال، ممكن است واژههاى نكاح و تزويج ذاتاً اطلاق داشته باشند، ولى تقابل آنها با متعه به منزله قرينه بر عدم اراده اطلاق به شمار آيد و با تعدد دال و مدلول استعمال اين واژهها را در نكاح دائم برساند و اين امر دليل قاطع بر انصراف اين واژهها به خصوص نكاح دائم نيست، ولى نمىتوان انكار كرد كه دلالت اطلاقى اين واژهها بر نكاح موقت از قوّتى برخوردار نيست كه نتوان در مقام جمع بين ادله از آن دست كشيد.