بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٧٠ - نعمت ذکر خدا و بهره مندي از معرفت او

الَّذِينَ آمَنُواْ وَتَطْمَئِنُّ قُلُوبُهُم بِذِكْرِ اللّهِ أَلاَ بِذِكْرِ اللّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ؛[١] همان کساني که ايمان آورده‌اند و دل‌هايشان به ياد خدا آرام مي‌گيرد. آگاه باش که با ياد خدا دل‌ها آرامش مي‌يابد؛

٢. از ديگر دليل‌هاي سفارش به ياد و ذکر خدا و تداوم بر آن، زدودن غفلت و دور داشتن انسان از رذايل و کاستي‌هاي اخلاقي، و در نتيجه، رسيدن به سعادت و خوشبختي است؛ زيرا اگر آدمي اهل ذکر نباشد يا به ذکر اندک بسنده کند، دچار غفلت مي‌شود و در غياب توجه به خداوند، وسوسه‌هاي شيطاني بر او هجوم مي‌برند. پس اگر انسان همواره به ياد خدا باشد و خود را در پيشگاه حضرت حق حاضر بيند، از غفلت و رفتاري که خلاف رضاي اوست دوري مي‌گزيند و نفسش از سرکشي باز مي‌ايستد.

بر اين اساس، خداوند نيز دربارة اهميت تکرار ذکر مي‌فرمايد:

يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا اللَّهَ ذِكْراً كَثِيراً؛[٢] اي کساني که ايمان آورده‌ايد، خداي را بسيار ياد کنيد.

حضرت در ادامه مي‌فرمايند:

وَارْتَوي مِنْ عَذْبٍ فُرَاتٍ سُهِّلَتْ لَهُ مَوَارِدُهُ فَشَرِبَ نَهَلاً وَسَلَکَ سَبِيلاً جَدَداً؛ و از آب شيرين و گواراي دانش و حق نوشد که راه آبشخورهاي آن چونان اويي را هموار است و از آن آب سيراب مي‌شود و گام در راهي روشن مي‌نهد.

فطرت هر انساني تشنة حقيقت، معرفت، شهود الاهي و محبت به معشوق است، و اين عطش تا رسيدن به مقصود و جوار معبود و آرامش ابدي در پناه او فرو نمي‌نشيند. عدم درک اين عطش به جهت سرکوب و تخدير شدن فطرت و روح بلند انساني و فرو غلطيدن در مرتبة حيواني است؛ مقامي که در آن فقط عطش شهوت قابل فهم و درک