بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٦٦ - فرجام پيروي از هواي نفس

ما را به مقام انبيا و اولياي خاص خدا که به تمام اسرار و حقايق عالم آگاه‌اند، راهي نيست، و توقع رسيدن به مراتب آنان را نيز نبايد داشته باشيم؛ اما دست‌کم بکوشيم فروتر از چهارپايان نشويم و از مرتبة حيواني فراتر رويم و به مقام انسان گام نهيم و نگذاريم نور فطرتمان خاموش گردد. بکوشيم تا عنايت الاهي را به خويش جلب کنيم و در ساية محبت او، از فريفتگي به جنبه‌هاي مادي حيات بپرهيزيم و نگاهمان را به عمق و باطن آنچه پيرامونمان است معطوف سازيم. نگاهمان انساني، الاهي و منشأ فهم و درک هدفي باشد که براي آن آفريده شده‌ايم و نيز در پي فهم ارتباط با خويش و ارتباطمان با خدا و ارتباطمان با آنچه گرداگرد ما وجود دارد باشيم. با چنين تصويري از زندگي و چنين برنامه‌اي براي آن، به کمال مقصود، سعادت و رضوان الاهي نايل مي‌آييم، و در غير اين صورت مشمول اين فرمودة خداوند مي‌شويم که فرمود:

فَأَعْرِضْ عَن مَّن تَوَلَّى عَن ذِكْرِنَا وَلَمْ يُرِدْ إِلَّا الْحَيَاةَ الدُّنْيَا * ذَلِكَ مَبْلَغُهُم مِّنَ الْعِلْمِ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِمَن ضَلَّ عَن سَبِيلِهِ وَهُوَ أَعْلَمُ بِمَنِ اهْتَدَى؛[١] پس از هرکس که از ياد ما روي مي‌گرداند و جز زندگي اين جهان را نمي‌خواهد روي بگردان. اين است منتهاي دستيابي آنان به دانش. همانا پروردگار تو داناتر است به آن‌کس که از راه او گمراه شده و هم او داناتر است به آنکه راه‌يافته است.

فرجام پيروي از هواي نفس

آنچه فطرت انسان را پايمال خويش مي‌سازد و چون پرده‌اي بر چشم و گوش دل‌ قرار مي‌گيرد و مانع هدايت آدمي و در نتيجه رسيدن او به کمال مي‌شود، پيروي از هواي نفس و رفتن در پي اميال و خواهش دل است. خداوند در اين‌باره مي‌فرمايد: