بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ٢٢٢ - مروري بر نکوهش بدعت در پاره اي گزيده هاي نهج البلاغه

پوشش حق بيان مي‌كند. مردم را از بلاياي عظيم رستاخيز ايمن انگارد و گناهان بزرگ را کوچک و حقير جلوه دهد. گويد که از شبهه‌ها پرهيز کند، ولي در عمل بدان درافتد. نيز گويد که از بدعت‌ها دوري کند، در حالي که در متن آنها منزل گزيند.

در گزيده‌اي از خطبة ١٠٤، حضرت مردم را از تکيه کردن بر ناداني و جهالت و پيروي از هوس‌ها که زمينه‌ساز بدعت‌اند برحذر مي‌دارند و مي‌فرمايند:

عِبَادَ اللهِ لَا تَرْكَنُوا إِلَى جَهَالَتِكُمْ وَ لَا تَنْقَادُوا لِأَهْوَائِكُمْ فَإِنَّ النَّازِلَ بِهَذٰا الْمَنْزِلِ نَازِلٌ بِشَفَا جُرُفٍ هَارٍ، يَنْقُلُ الرَّدَى عَلَى ظَهْرِهِ مِنْ مَوْضِعٍ إِلَى مَوْضِعٍ لِرَأْيٍ يُحْدِثُهُ بَعْدَ رَأْيٍ، يُرِيدُ أَنْ يُلْصِقَ مَا لَا يَلْتَصِقُ، وَ يُقَرِّبَ مَا لَا يَتَقَارَبُ؛ اي بندگان خدا، به ناداني‌تان تکيه نزنيد و از هوس‌هاتان پيروي نکنيد که بي‌ترديد هرکس چنين کند، در لبة پرتگاهي سست‌پي جاي دارد، با کوله‌باري از تباهي که با آراي شخصي و بي‌ريشة خود جابه‌جاشان مي‌کند. او مي‌خواهد چيزهايي را که به تناسبي با هم ندارند به يکديگر پيوند دهد و چيزهايي را كه يکديگر نزديک نيستند، نزديک سازد.

کسي که در پي کسب علم برنمي‌آيد و زحمت دستيابي به قله‌هاي معرفت را بر خود هموار نمي‌سازد، انديشه و باورهاي خود را بر مدار ناداني و جهالت سامان مي‌دهد. وي اگر در بين پيروان دين و قرآن موقعيتي بيابد، مي‌كوشد با تکيه بر ناداني‌ها، افکار پوچ و هوس‌هاي خود، برداشت‌هاي بدعت‌آميز از آموزه‌هاي ديني ارائه دهد. وي با اين کارْ خود را در معرض نابودي و بر لبة پرتگاه هلاکت قرار داده و خشم و غضب ابدي خداوند را براي خود فراهم آورده است. اين فرجام براي او بسيار سخت و ننگين خواهد بود؛ فرجامي که در پي جهالت‌ورزي، ارائة آراي پوچ و نادرست، انحراف در دين و برپا ساختن بنيان بدعت پديد آمده است:

أَفَمَنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى تَقْوَى مِنَ اللهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ أَم مَّنْ أَسَّسَ بُنْيَانَهُ عَلَى شَفَا