بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٦٨ - پاره اي از عوامل انحراف فرد و جامعه
است، در فهم و فتواي مرجع صاحب رساله تشکيک ميکند و ميگويد مرجع تقليد معصوم نيست و در اين فتوا اشتباه کرده است.
بهويژه کسي که با منابع و مدارک فقه آشناست، بيشتر با چنين توجيههايي در پي تصحيح رفتار خود برميآيد. آنگاه اگر با تحقيق و بررسي يا بحث علمي به او ثابت کردند که منبع و سند آن فتوا روايت صحيحي است که به آن حکم تصريح دارد، چهبسا براي توجيه رفتار خود، عصمت امام(عليه السلام) را مخدوش شمارد. وي براي نفي عصمت امامان(عليهم السلام) مستنداتي همچون برخي تعابير دعاي کميل را پيش ميکشد که در ظاهر، حضرت علي(عليه السلام) خويش را به کوتاهي و قصور متهم ميکنند، يا برخي تعابير امام سجاد(عليه السلام) را در دعاي ابوحمزة ثمالي برميشمارد که در نگاه بدوي از آنها صدور گناه از ايشان استظهار ميشود؛ نظير:
فَمَنْ يكون أَسْوَء حالاً مِنّيِ إِنْ نُقِلْتُ عَلى مِثْلِ حَاليِ إِلَى قَبْرِي لَمْ أُمَهِّدْهُ لِرَقْدَتيِ وَ لَمْ أَفْرُشْهُ بِالْعَمَلِ الصَّالِحِ لِضَجْعَتيِ؛ پس از من بدحالتر و تيرهروزتر کيست آنگاه که با اين حال به سوي قبري روانه شوم که آن را محل آرامش و آسايش خود نساختهام و در آن عمل صالح نگستراندهام.
او حتي با استناد به برخي آيات در عصمت رسول خدا(صلى الله عليه وآله) خدشه وارد ميکند؛ نظير آية:
فَاصْبِرْ إِنَّ وَعْدَ اللَّهِ حَقٌّ وَاسْتَغْفِرْ لِذَنبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْإِبْكَارِ؛[١] پس شکيبايي ورز که وعدة خدا راست است و براي گناهت آمرزش بخواه و پروردگارت را شبانگاه و بامداد همراه با سپاس و ستايش به پاکي ياد کن.
ممکن است کساني براي اينکه آزادانه و به گمان واهي خود بدون منع شرعي به خواستههاي شيطانيشان برسند، با استناد به سخن برخي متکلمان، که تخلف از وعده
[١] غافر (٤)، ٥٥. ساحت رسول خدا(صلى الله عليه وآله) از هر گناه و مکروهي منزه است و منظور از «ذنب» در اين آيه ترک اولاست که نه گناه به شمار ميآيد و نه مکروه.