بهترین ها و بدترین ها از دیدگاه نهج البلاغه - مصباح یزدی، محمد تقی - الصفحة ١٧٠ - ضرورت فراهم آوردن سازوکارهاي فهم درست قرآن و سنت

الاهي و روايات معصومان(عليهم السلام) فايق آييم. در غير اين صورت به بي‌راهه مي‌رويم و به فرجام کساني گرفتار مي‌شويم که به تشکيک در قانون قصاص، اختلاف ارث زن و مرد و ديگر احکام دين پرداختند.

پس شرط اول براي فهم صحيح و استفادة درست از قرآن و سنت اين است که روش تحقيق در آن دو منبع را فراگيريم، و شرط دوم آن است که در مقام فهم و استنباط از آن منابع ديني، ذهنيت‌ها و هواهاي نفساني خود را دخالت ندهيم. در زمينة اخلاص‌ورزي و دخالت ندادن خواسته‌هاي نفساني، داستان‌هاي فراواني دربارة فقهاي راستين نقل کرده‌اند؛ از جمله دربارة يکي از فقهاي بزرگ گفته‌اند چون ايشان مي‌خواستند به استنباط احکامِ آب چاه بپردازند، براي اينکه منافع شخصي باعث آسان‌گيري ايشان در ارائه فتوا نشود، دستور دادند چاه آب منزلشان را پر کنند و سپس به استنباط آن احکام پرداختند. هواي نفس، موقعيت‌خواهي و شهرت‌طلبي فهم انسان را از منابع دين تغيير مي‌دهد و موجب انحراف انسان، بدعت در دين و استفاده‌هاي نابجا از قرآن و روايات مي‌شود. از اين رو، کسب مقام فقاهت و فتوا نياز به تزکية نفس و تهذيب اخلاق دارد.