كَلامُ اللّهِ جَديدٌ غَضٌّ طَرِىٌّ . [١] كلام خدا، همواره نو و تازه و با طراوت است. در روايتى ديگر آمده است كه شخصى از امام صادق عليه السلام پرسيد : ما بالُ القُرآنِ لا يَزدادُ عِندَ النَّشرِ وَ الدِّراسَةِ إلّا غَضاضَةً؟ چرا قرآن ، هر چه بيشتر منتشر و مطالعه مى شود ، بر تازگى و طراوت آن ، افزوده مى شود؟ امام عليه السلام در پاسخ او فرمود : لِأَنَّ اللّهَ لَم يُنزِلهُ لِزَمانٍ دونَ زَمانٍ ، و لا لِناسٍ دونَ ناسٍ ، فَهُو فى كُلِّ زَمانٍ جَديدٌ ، و عِندَ كُلِّ قَومٍ غَضٌّ ، إلى يَومِ القِيامَةِ . [٢] چون خداوند ، آن را براى زمانى خاص و مردمى خاص ، فرو نفرستاده است. به همين دليل، قرآن ، در هر زمانى ، نو، و براى هر مردمى ، تا روز قيامت، تازه است . اين ويژگى، حاكى از آن است كه معارف قرآن ، لايه هاى عميق و متعدّدى دارند كه در مقاطع مختلف تاريخ، كشف مى شوند و مورد بهره بردارى قرار مى گيرند. البته هر كسى ، قادر به كشف معارف عميق و حقايق دقيق قرآن نيست؛ بلكه تنها كسانى از اين توانايى برخوردارند كه از نظر علمى و عملى، شايستگى هاى لازم را داشته باشند .

٦. داشتن بُطون و لايه هاى معنايى

قرآن، به سان متنِ دست نوشته آدمى نيست كه هر چه قدر عميق باشد، باز هم بتوان به عمق و كنه آن رسيد. قرآن، سخن خداوند حكيمِ دانا و بى نهايت است كه عالَم و آدم را آفريد و از اعماق وجود هستى، آگاه است. حقيقت و اعتبار، دست اوست .

[١] الطرف، ابن طاووس : ص ١٤٤، بحار الأنوار : ج ٢٢ ص ٤٧٧ ح ٢٧ . [٢] عيون أخبار الرضا عليه السلام : ج ٢ ص ٨٧ ح ٣٢ ، الأمالى، طوسى : ص ٥٨٠ ح ١٢٠٣ ، تنبيه الخواطر : ج ٢ ص ٧٢، بحار الأنوار : ج ٩٢ ص ١٥ ح ٨ ؛ تاريخ بغداد : ج ٦ ص ١١٧ ش ٣١٤٧ .