دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ١٢
٨ . پيوند متابعت ، مانند: «إِنَّ الْمُبَذِّرِينَ كَانُواْ إِخْوَ نَ الشَّيَـطِينِ ؛ [١] ريخت و پاش كنندگان ، برادران شياطين اند» . ٩ . پيوند هماهنگى ، مانند: «أَلَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ نَافَقُواْ يَقُولُونَ لاِءِخْوَ نِهِمُ الَّذِينَ كَفَرُواْ مِنْ أَهْلِ الْكِتَـبِ ؛ [٢] آيا به منافقان ننگريستى كه به همتايانشان از كافران اهل كتاب مى گفتند : ...» . گفتنى است از معانىِ «برادرى» ، آنچه در اين بخش مورد نظر است ، عبارت است از «پيوند دينى» ؛ امّا ساير معانى در بخش هاى ديگر ، [٣] به خواست خدا ، خواهند آمد.
برادرى در اسلام
يك . تشريع قانون برادرى در اسلام
تشريع (وضعِ) قانون برادرى ، يكى از برجسته ترين اقداماتِ فرهنگى ، سياسى ، اجتماعى ، اقتصادى و نظامى پيامبر اسلام است و به روشنى ، حاكى از ارتباط وى با مبدأ وحى ، و نهايت درايت ، حكمت و مديريتِ ايشان در هدايت و رهبرىِ امّت اسلامى است. قرآن كريم ، با جمله «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ ؛ [٤] در حقيقت ، مؤمنان ، برادران [يكديگر] اند» ، قانونى را تشريع كرده كه بر اساس آن ، نسبت و پيوندى ميان آحاد مسلمانان ، ايجاد مى شود كه پيش از آن ، وجود نداشت. اين پيوند ،
[١] اسراء: آيه ٢٧ . نيز ، ر . ك : اعراف: آيه ٢٠٢ .[٢] حشر: آيه ١١ .[٣] برادرى به معناى پيوند مودّت در عنوان «المحبّة (دوستى)» و به معناى پيوند مصاحبت در عنوان «الصحبة (همنشينى)» در همين دانش نامه و به معناى پيوند نسبى و رضاعى در دانش نامه احاديث فقهى ، به خواست خداوند متعال ، مورد بحث و بررسى قرار خواهد گرفت ؛ امّا ساير پيوندها نكته خاصّى كه موجب طرح مستقلّ آنها باشد ، ندارند و لذا در عناوين مرتبط با آنها (مثل : نفاق ، تبذير و ...) مطرح خواهند گرديد .[٤] حجرات : آيه ١٠ .