ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٧١ - ٧ - كتاب جهاد شامل سه نوع ١ - وجوب جهاد مبني بر ده آيه

* ( عَمَلٌ صالِحٌ إِنَّ الله لا يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ وَلا يُنْفِقُونَ نَفَقَةً صَغِيرَةً وَلا كَبِيرَةً وَلا يَقْطَعُونَ وادِياً إِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ الله أَحْسَنَ ما كانُوا يَعْمَلُونَ ) * .
در جنگ تبوك گروهى از مسلمين بى آن كه از پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) استجازه كنند از حركت تخلف كردند و بعضى چنين عذر خواهى كردند كه در اين غزوه قتال و جنگى رخ نداد پس بر حركت و رفتن چه فايده‌اى بار مىشد اين آيه در سرزنش و نكوهش ايشان و بيان فائده ، نزول يافت .
از آيه حرمت تخلف از جهاد و عدم خروج با پيغمبر ( صلَّى الله عليه و آله و سلَّم ) استفاده شده از جمله چهار فائده كه در ذيل آن مذكور افتاده استدلال بعضى از فقيهان است به اين آيه بر وجوب عينى جهاد و استدلال ابو حنيفه است بر اين كه كسانى كه بعنوان مدد به مقاتلين حركت مىكنند و هنگامى مىرسند كه جنگ پايان يافته است از غنائم سهم مىبرند .
٩ - آيهء ٩٥ ، از سورهء نساء * ( لا يَسْتَوِي الْقاعِدُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ غَيْرُ أُولِي الضَّرَرِ وَالْمُجاهِدُونَ فِي سَبِيلِ الله بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ فَضَّلَ الله الْمُجاهِدِينَ بِأَمْوالِهِمْ وَأَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقاعِدِينَ دَرَجَةً وَكُلاًّ وَعَدَ الله الْحُسْنى وَفَضَّلَ الله الْمُجاهِدِينَ عَلَى الْقاعِدِينَ أَجْراً عَظِيماً ) * .
سه فائده در ذيل اين آيه آورده شده است :
١ - تصريح به عينى نبودن وجوب جهاد و گر نه براى كسى كه بى ضرر از جهاد خوددارى كرده عذرى پذيرفته نمىبود .
٢ - سقوط جهاد از كور و كر و لنگ و زمين گير و پير مرد و مستمند و بطور كلى