ادوار فقه ( فارسي ) - شهابی، محمود - الصفحة ٢٢٢ - ٣ - اشيائي از مباحات ده آيه

بودن مرد ) و هم اعم است از اين كه فرزند پسر باشد يا دختر .
فائدهء ديگر اينست كه ظاهر آيه چنان مىرساند كه سهم زن خواه ربع باشد ( در مورد عدم ولد ) يا ثمن ( در مورد بودن ولد ) در صورت وحدتش به او اختصاص دارد و در صورت تعدد زنان بين ايشان به اشتراك مىباشد .
ديگر از فوائد كه از متفردات شيعه شمرده شده و به استناد روايات ايشان مىباشد اينست كه زن اگر از مرده فرزند داشته باشد از همه تركه اش ارث مىبرد و اگر از او اولاد نداشته باشد از عين تركه اگر غير عقار باشد ارث مىبرد ليكن از عقار از رقبهء زمين ، نه از عين و نه از قيمت آن ، حقى ندارد اما از بناها و چوبها و درختها بقول اصح قيمت ربع يا ثمن را بعنوان ارث ، حق دارد .
محقق اردبيلى در ذيل آيه چنين افاده كرده است « . . و ظاهر آيه ثبوت ربع و ثمن است براى زوجه از هر چه ما ترك باشد چنان كه نصف و ربع كه ميراث مرد است از زن نيز از مجموع تركه است ليكن قسمت زن به استناد اجماع اصحاب به بعضى از تركه اختصاص يافته است . . » ٦ - آيهء ١١ ، از سورهء نساء * ( وَإِنْ كانَ رَجُلٌ يُورَثُ كَلالَةً أَوِ امْرَأَةٌ وَلَه أَخٌ أَوْ أُخْتٌ فَلِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ فَإِنْ كانُوا أَكْثَرَ مِنْ ذلِكَ فَهُمْ شُرَكاءُ فِي الثُّلُثِ مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصى بِها أَوْ دَيْنٍ غَيْرَ مُضَارٍّ وَصِيَّةً مِنَ الله وَالله عَلِيمٌ حَلِيمٌ ) * براى استنباط احكام فقهى مربوط به اين آيه كلمه « كلاله » و تركيبات واقعهء در آن بايد قبلا دانسته شود : فاضل چنين افاده كرده « كلاله » كه بمعنى قرابت است يا از « كلال » بمعنى نقص قوهء جسمانى اشتقاق يافته يا از « اكليل » كه بر سر احاطه دارد و ميانش خاليست و بر « وارث » و « موروث » از آن جهت كه هر يك را به ديگرى نسبت است اطلاق مىشود . و ، به قولى ، از لحاظ « تركيب » خبر است براى « كان » كه اسم آن « رجل » است