منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٣٣ - پيدا كردن قضيه كه چه بود

و اگر كسى گويد- كه هر گاه كه‌ [١] آفتاب برآيد، روز بود، توانى گفتن- كه چنين است.

و اگر گويد [٢]: هر گاه- كه‌ [٣] آفتاب برآيد- ستارگان پيدا بوند [٤]، توانى گفتن- كه نه چنين است.

و اگر گويد: شمار: يا [٥] طاق است- يا جفت‌ [٦]، توانى گفتن كه‌ [٧] چنين است.

و اگر گويد شمار: يا سياهى بود- يا سپيدى‌ [٨]، توانى گفتن كه‌ [٩]- نه چنين است.

و [١٠] اما اگر كسى گويد: مرا چيزى، يا مسأله‌ [١١] بياموز، جواب وى بهيچ گونه‌ [١٢] نبود- آن كه گوئى‌ [١٣]: چنين است، يا نه چنين است.

[١] - گويد هر گاه كه- ق،- گويد هر گاه- ل.

[٢] - بى: «كه هر گاه» تا «و اگر گويد»- د- آ.

[٣] - بى: كه- ل- كب- آ.

[٤] - بود- آ- كب،- ستارگان باشند- ن.

[٥] - بى: يا- آ.

[٦] - جفت است- آ.

[٧] - بى: كه- ك- كب- آ.

[٨] - سفيدى- آ- ن.

[٩] - بى: كه- كب.

[١٠] - بى: و اما- آ.

[١١] - بى: چيزى يا- ق،- خبرى يا- ع،- كه مرا مسأله- ل،- گويد مسأله- ن.

[١٢] - و بهيچ الخ- ق،- وى هيچ الخ- ل،- وى هيچ گويد- آ.

[١٣] - گوئى نه- ق.