تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢١ - ٢- شجره ممنوعه چه درختى بوده است؟
در حقيقت طبق اين روايات، آدم از دو درخت تناول كرد كه يكى از مقام او پائينتر بود و او را به سوى جهان ماده مىكشيد و آن گندم بود، و ديگرى درخت معنوى مقام جمعى از اولياء خدا بود كه از مقام و موقعيت او بالاتر قرار داشت و چون از دو جنبه از حد خود تجاوز كرد به آن سرنوشت گرفتار شد.
اما بايد توجه داشت كه اين حسد از نوع حسد حرام نبوده و تنها يك احساس نفسانى بوده است، بى آنكه كمترين گامى بر طبق آن بردارد.
و با توجه به اينكه آيات قرآن چنان كه كرارا گفتهايم، داراى معانى مختلف است مانعى ندارد كه هر دو معنى از آيه اراده شود.
اتفاقا كلمه" شجرة" در قرآن مجيد در هر دو معنى به كار رفته است، گاهى در معنى درختان معمولى و مادى مثل و شَجَرَةً تَخْرُجُ مِنْ طُورِ سَيْناءَ تَنْبُتُ بِالدُّهْنِ (مؤمنون- ٢٠) كه اشاره به درخت زيتون است، و گاهى در شجره معنوى به كار رفته مانند وَ الشَّجَرَةَ الْمَلْعُونَةَ فِي الْقُرْآنِ (اسراء- ٦٠) كه منظور از آن، جمعى از مشركان يا يهود و يا اقوام طاغى ديگر همانند بنى اميه مىباشد.
البته مفسران احتمالات متعدد ديگرى درباره شجره ممنوعه دادهاند، ولى آنچه گفتيم از همه روشنتر است.
اما نكتهاى كه در اينجا بايد يادآور شد (اگر چه در جلد اول تفسير نيز اشاره كردهايم) اين است كه در تورات ساختگى كه امروز مورد قبول همه مسيحيان دنيا و يهود است، شجره ممنوعه به عنوان شجره علم و دانش و شجره حيات و زندگى معرفى شده است [١] تورات مىگويد: آدم قبل از آنكه از شجره علم و دانش بخورد علم و دانشى نداشت و حتى برهنگى خود را تشخيص نمىداد، و هنگامى كه از آن خورد، و به معنى واقعى، آدم گرديد، از بهشت
[١] سفر تكوين فصل دوم شماره ١٧.