تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨ - در اينجا به دو نكته بايد توجه كرد

كه نشخوار مى‌كند اما تمام سم‌چاك نيست، آن براى شما ناپاك است".

از جمله بعد در آيه فوق كه تنها سخن از گاو و گوسفند به ميان آورده نيز مى‌توان استفاده كرد كه شتر براى يهود به كلى حرام بوده است (دقت كنيد).

سپس مى‌فرمايد:" پيه و چربى موجود در بدن گاو و گوسفند را نيز بر آنها حرام كرده بوديم" (وَ مِنَ الْبَقَرِ وَ الْغَنَمِ حَرَّمْنا عَلَيْهِمْ شُحُومَهُما).

و به دنبال آن، سه مورد را استثناء مى‌كند، نخست" چربى‌هايى كه در پشت اين دو حيوان قرار دارد" (إِلَّا ما حَمَلَتْ ظُهُورُهُما).

" و چربى‌هايى كه در پهلوها و لابلاى امعاء قرار گرفته" (أَوِ الْحَوايا) [١]" و چربى‌هايى كه با استخوان آميخته شده است" (أَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍ‌) ولى در پايان آيه تصريح مى‌كند كه اينها در حقيقت بر يهود حرام نبود،" اما به خاطر ظلم و ستمى كه مى‌كردند، از اينگونه گوشتها و چربيها كه مورد علاقه آنها بود به حكم خدا محروم شدند" (ذلِكَ جَزَيْناهُمْ بِبَغْيِهِمْ‌).

و براى تاكيد اضافه مى‌كند:" اين يك حقيقت است و ما راست مى‌گوئيم" (وَ إِنَّا لَصادِقُونَ‌).

١- در اينكه بنى اسرائيل چه ظلم و ستمى كرده بودند كه خداوند پاره‌اى از نعمتهايى را كه مورد علاقه آنها بود بر آنها تحريم كرد؟ در ميان مفسران گفتگو است، ولى آنچه از آيه ١٦٠ و ١٦١ سوره نساء استفاده مى‌شود اين است كه علت تحريم مزبور چند چيز بوده است:

ظلم و ستم بر ضعفاء و جلوگيرى كردن از دعوت انبياء در مسير هدايت‌

[١]" حوايا" جمع" حاويه" (بر وزن زاويه) به معنى مجموعه محتويات شكم حيوان است كه به صورت يك كره مى‌باشد و امعاء در درون آن قرار گرفته است.