تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٥٩ - پاسخ به يك اشتباه

بهترين راه براى درك چگونگى اين استدلال اين است كه معنى واقعى" امت" را در لغت، و سپس در قرآن مجيد، مورد بررسى قرار دهيم.

از بررسى كتب لغت و همچنين موارد استعمال اين كلمه در قرآن كه بالغ بر ٦٤ مورد مى‌شود چنين استفاده مى‌گردد كه" امت" در اصل به معنى جمعيت و گروه است.

مثلا در داستان موسى مى‌خوانيم‌ وَ لَمَّا وَرَدَ ماءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ أُمَّةً مِنَ النَّاسِ يَسْقُونَ‌:" هنگامى كه به آبگاه شهر مدين رسيد، جمعيتى را مشاهده كرد كه (براى خود و چهارپايانشان) مشغول آب كشيدن هستند" [١] و نيز در مورد امر به معروف و نهى از منكر مى‌خوانيم: وَ لْتَكُنْ مِنْكُمْ أُمَّةٌ يَدْعُونَ إِلَى الْخَيْرِ:

" بايد جمعيتى از شما باشند كه دعوت به نيكيها كنند" [٢] و نيز مى‌خوانيم: وَ قَطَّعْناهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ أَسْباطاً أُمَماً:" ما بنى اسرائيل را به دوازده قبيله و گروه تقسيم كرديم" [٣] و نيز مى‌خوانيم: وَ إِذْ قالَتْ أُمَّةٌ مِنْهُمْ لِمَ تَعِظُونَ قَوْماً اللَّهُ مُهْلِكُهُمْ‌:

" جمعيتى (از ساكنان شهر ايله از بنى اسرائيل) گفتند: چرا اندرز مى‌دهيد افراد گناهكارى را كه خداوند آنها را هلاك خواهد كرد ..." (اعراف- ١٦٤) از اين آيات به خوبى روشن مى‌شود كه امت به معنى جمعيت و گروه است، نه به معنى مذهب و نه به معنى پيروان مذهب، و اگر مى‌بينيم كه به پيروان مذهب، امت گفته مى‌شود، به خاطر آن است كه آنها نيز براى خود گروهى هستند.

بنا بر اين معنى آيه مورد بحث اين است كه هر جمعيت و گروهى، سرانجامى‌

[١] سوره قصص آيه ٢٣.

[٢] سوره آل عمران آيه ١٠٤.

[٣] سوره اعراف آيه ١٦٠.