تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٥ - ٢- كوتاهترين استدلال براى معاد

و ديوانگى آنان مى‌گرفتند و مى‌گفتند: أَفْتَرى‌ عَلَى اللَّهِ كَذِباً أَمْ بِهِ جِنَّةٌ [١]" اين كه پيامبر مى‌گويد بعد از آنكه خاك شديد و پراكنده گشتيد باز هم زنده خواهيد شد، تهمتى است كه بر خدا بسته، و يا ديوانه است!.

ولى بايد توجه داشت چيزى كه بيشتر موجب تعجب و شگفتى آنان مى‌شد، مساله معاد جسمانى بود، زيرا باور نمى‌كردند پس از آنكه بدنهاى ما خاك گردد، و ذرات خاكش در مسير باد و طوفان قرار گيرد و به هر گوشه‌اى از كره زمين افشانده شود بار ديگر اين ذرات پراكنده، از آغوش خاك و از ميان امواج درياها و از لابلاى ذرات هوا گردآورى شود، و همان انسان نخستين لباس حيات و زندگى در بر پوشد.

قرآن مجيد در آيات مختلف به اين پندار نادرست پاسخ گفته و آيه فوق يكى از كوتاهترين و جالبترين تعبيرات را در اين زمينه بازگو مى‌كند و مى‌گويد:

نگاهى به آغاز آفرينش خود كنيد ببينيد همين جسم شما كه از مقدار زيادى آب و مقدار كمترى مواد مختلف، فلزات و شبه فلزات تركيب شده است در آغاز كجا بود؟ آبهايى كه در ساختمان جسم شما به كار رفته هر قطره‌اى از آن، احتمالا در يكى از اقيانوسهاى روى زمين سرگردان بود و سپس تبخير گرديد و تبديل به ابرها و به شكل قطرات باران بر زمينها فرو ريختند، و ذراتى كه هم اكنون از مواد جامد زمين در ساختمان جسم شما به كار رفته، روزى به صورت دانه گندم يا ميوه درخت، يا سبزيهاى مختلف بود كه از نقاط پراكنده زمين گردآورى شد بنا بر اين چه جاى تعجب كه پس از متلاشى شدن و بازگشت به حال نخستين، باز همان ذرات جمع‌آورى گردد و به هم پيوندند و اندام نخستين را تشكيل دهد؟

و اگر چنين چيزى محال بود چرا در آغاز آفرينش انجام شد؟ بنا بر اين" همانگونه كه در آغاز، خدا شما را آفريده است در روز رستاخيز نيز بازمى‌گرداند" و اين‌

[١] سوره سبا آيه ٨.