تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٩ - تفسير ببين سرانجام كار ظالمان چه شد؟!

عظيم را به ميان مى‌آورد! همه اينها نشان مى‌دهد كه او به خوبى مطالب را مى‌دانست، اما براى تحميق مردم مصر و حفظ موقعيت خويش با الفاظ بازى مى‌كرد.

*** قرآن سپس به استكبار فرعون و فرعونيان و عدم تسليم آنها در برابر" مبدء" و" معاد" كه ريشه جنايات آنها نيز از انكار همين دو اصل سرچشمه مى‌گرفت پرداخته چنين مى‌گويد:" فرعون و لشكريانش به ناحق در زمين استكبار كردند (و خدا را كه آفريننده بزرگ زمين و آسمان است انكار نمودند) و گمان كردند كه قيامتى در كار نيست، و به سوى ما باز نمى‌گردند" (وَ اسْتَكْبَرَ هُوَ وَ جُنُودُهُ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ ظَنُّوا أَنَّهُمْ إِلَيْنا لا يُرْجَعُونَ‌).

انسان ضعيفى كه گاهى قادر به دور كردن پشه‌اى از خود نيست، و گاه يك موجود ذره‌بينى به نام ميكرب نيرومندترين افراد او را به زير خاك مى‌فرستد چگونه مى‌تواند خود را بزرگ معرفى كند و دعوى الوهيت نمايد؟! در حديث معروف قدسى آمده است كه خداوند مى‌فرمايد:

الكبرياء ردائى، و العظمة ازارى، فمن نازعنى واحدا منهما القيته فى النار!:

" بزرگى رداى من است و عظمت لباسى است كه به قامت كبريايى من دوخته شده، هر كس در اينها با من منازعه كند او را به دوزخ مى‌افكنم"! [١] بديهى است خدا نيازى به اين توصيفها ندارد مهم اين است كه طغيانگرى انسان و جنايتگرى او زمانى شروع مى‌شود كه خود را گم مى‌كند و باد كبر و غرور مغز او را پر سازد.

***

---

[١] تفسير" روح المعانى"، تفسير كبير" فخر رازى"، تفسير" الميزان" و تفاسير ديگر ذيل آيه مورد بحث.