تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٧٧ - تفسير مردگان و كران سخن تو را نمىشنوند!
" تنها سخنان حقت را مىتوانى به گوش كسانى برسانى كه به آيات ما ايمان مىآورند و در برابر حق تسليمند" (إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا فَهُمْ مُسْلِمُونَ).
همانگونه كه قبلا هم گفتهايم قرآن غير از" حيات" و" مرگ" مادى و جسمانى و همچنين" شنوايى" و" بينايى" ظاهرى، نوع برترى از حيات و مرگ و ديد و شنود، قائل است كه ريشه اصلى سعادت يا بدبختى انسان در آن است.
ارزيابى آن از اين مسائل، ارزيابى مادى و فيزيكى نيست، بلكه ارزيابى معنوى و انسانى است.
شرط اول براى درك حقيقت داشتن قلبى آماده و پذيرا، و چشمى بينا و گوشى شنوا است، و گرنه هر گاه تمام انبياء و اولياء جمع شوند و همه آيات الهى را به گوش كسى كه حس تشخيص و درك حقيقت را بر اثر كثرت گناه و لجاجت و عناد از دست داده، بخوانند، در او اثر نخواهد كرد! و اگر در قرآن تنها اشاره به دو قسمت از حواس ظاهر، به اضافه درك باطن شده است، به خاطر آنست كه اكثريت قريب به اتفاق معلومات انسان، يا از طريق اين دو حاسه (چشم و گوش) و يا وجدانيات و تحليل عقل به دست مىآيد.
و جالب اينكه سه مرحلهاى كه در آيات بالا آمده، سه مرحله مختلف از انحراف و عدم درك حقيقت مىباشد كه از شديد شروع شده و به خفيف پايان مىيابد.
مرحله اول دلمردگى است كه از آن تعبير به" موتى" (مردگان) كرده