تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٥ - تفسير عاقبت بدكاران

يك نگاه به صفحات تاريخ زندگى بسيارى از ياغيان و جانيان نشان مى‌دهد كه آنها در آغاز كار چنين نبودند حد اقل نور ضعيفى از ايمان در قلب آنها مى‌تابيد ولى ارتكاب گناهان پى در پى سبب شد كه روز به روز از ايمان و تقوا فاصله بگيرند و سرانجام به آخرين مرحله كفر برسند.

در خطبه معروف حضرت زينب شير زن كربلا ع كه در شام در مقابل يزيد ايراد فرمود نيز اين آيه با همان برداشتى كه در بالا گفتيم آمده است.

زيرا آن حضرت هنگامى كه ديد يزيد با گفتن كلمات كفرآميز و اشعار معروف" لعبت هاشم بالملك ..." كه بيانگر عدم ايمان او به اساس اسلام بود همه چيز را به سخريه گرفته، بعد از حمد الهى و درود بر پيامبر ص چنين فرمود:

صدق اللَّه كذلك يقول ثم كان عاقبة الذين اساؤا السوأى ان كذبوا بآيات اللَّه و كانوا بها يستهزءون ...

يعنى اگر تو امروز با اين اشعار كفرآميز اسلام و ايمان را انكار مى‌كنى و به نياكان مشركت كه در جنگ بدر به دست مسلمانان كشته شدند مى‌گويى اى كاش بوديد و انتقام‌گيرى مرا از خاندان بنى هاشم مى‌ديديد، جاى تعجب نيست اين همان چيزى است كه خدا فرموده كه مجرمان سرانجام آيات ما را تكذيب مى‌كنند ... و در اين زمينه مطالب فراوانى فرمود (براى توضيح بيشتر به جلد ٤٥ بحار الانوار صفحه ١٥٧ مراجعه فرمائيد [١]

[١] مطابق آنچه در تفسير آيه گفتيم" السوأى" مفعول" اساؤا" است و جمله" ان كذبوا بآيات اللَّه" بجاى اسم" كان" مى‌باشد و خبر آن" عاقبة" است. مرحوم علامه طباطبائى در الميزان اين را به عنوان يك احتمال ذكر كرده هر چند خودش انتخاب ننموده، و ابو البقاء در كتاب املاء ما من به الرحمن (صفحه ١٨٥ جلد ٢) به عنوان يكى از دو احتمال قابل قبول آورده است، ولى غالب مفسران (مانند طبرسى، الميزان، فخر رازى، آلوسى، ابو الفتوح رازى، قرطبى، فى ظلال و تبيان) احتمال ديگرى را در تفسير آيه تقويت كرده‌اند و آن اينكه" سوئ" اسم كان بوده باشد و" ان كذبوا" در مقام تعليل است، و مطابق اين تفسير معنى آيه چنين مى‌شود: سرانجام عاقبت كار كسانى كه اعمال بد انجام دادند، بدى شد، چرا كه آيات ما را تكذيب كردند، (شبيه‌ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا الْحُسْنى‌).

ولى انصاف اين است كه اين تفسير خلاف چيزى است كه از ظاهر آيه به دست مى‌آيد و انتخاب آن از ناحيه اين گروه از مفسران نمى‌تواند ما را از آنچه با ظاهر آيه هماهنگ است منصرف كند، به خصوص اينكه آنها ناچارند كلمه" لام" را در جمله" ان كذبوا" در تقدير بگيرند، و تقدير خلاف ظاهر است (دقت كنيد).