تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٤٧ - تفسير

" بر در بهشت نوشته شده است كه پاداش قرض هيجده برابر و صدقه ده برابر است" [١] و در مورد انفاق فى سبيل اللَّه گاه به هفتصد برابر و بيشتر مى‌رسد چنان كه در آيه ٢٦١ سوره بقره آمده است.

*** در آخرين آيه مورد بحث بار ديگر به مساله مبدء و معاد كه موضوع اساسى در بسيارى از آيات اين سوره بود باز مى‌گردد، و خدا را با چهار وصف، توصيف مى‌كند تا هم اشاره‌اى به توحيد و مبارزه با شرك باشد، و هم دليلى بر معاد، مى‌فرمايد:" خداوند همان كسى است كه شما را آفريد، سپس روزى داد، بعد مى‌ميراند و بعد زنده مى‌كند" (اللَّهُ الَّذِي خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيكُمْ‌).

" آيا هيچيك از شريكانى كه شما براى خدا ساخته‌ايد توانايى بر چيزى از اين كارها دارد"؟ (هَلْ مِنْ شُرَكائِكُمْ مَنْ يَفْعَلُ مِنْ ذلِكُمْ مِنْ شَيْ‌ءٍ).

" منزه است خدا، و برتر است از آنچه آنها شريك براى او قرار مى‌دهند" (سُبْحانَهُ وَ تَعالى‌ عَمَّا يُشْرِكُونَ‌).

مسلم است هيچيك از مشركان، معتقد نبودند كه آفرينش به وسيله بتها صورت گرفته، يا اينكه روزى آنها به دست بتها است، و يا پايان عمرشان، چرا كه آنها اين معبودان ساختگى را واسطه ميان خود و خدا و شفيعانى مى‌پنداشتند نه خالق آسمان و زمين و روزى دهنده، بنا بر اين پاسخ اين سؤالات منفى است و استفهام، استفهام انكارى مى‌باشد.

مطلب ديگرى كه در اينجا مورد سؤال قرار مى‌گيرد اين است كه آنها معمولا معتقد به حيات بعد از مرگ نبودند، چگونه قرآن در آخرين توصيف‌

---

[١] نور الثقلين جلد ٤ صفحه ١٩٠.