تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٥٧ - ١- رابطه" گناه" و" فساد" !

مى‌كند و ... [١] حتى در روايتى از امام صادق ع مى‌خوانيم:

من يموت بالذنوب اكثر ممن يموت بالاجال:

" آنها كه بوسيله گناه از دنيا مى‌روند بيش از كسانى هستند كه به مرگ طبيعى مى‌ميرند" [٢] نظير همين معنى به تعبير ديگرى در قرآن مجيد آمده است آنجا كه مى‌فرمايد:

وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‌ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ وَ لكِنْ كَذَّبُوا فَأَخَذْناهُمْ بِما كانُوا يَكْسِبُونَ‌:" اگر آنها كه در شهرها و آباديها زندگى مى‌كنند ايمان بياورند و تقوى پيشه كنند، بركات آسمانها و زمين را به روى آنها مى‌گشائيم، ولى آيات ما را تكذيب كردند، ما نيز آنها را به مجازات اعمالشان گرفتيم"! (اعراف- ٩٦).

به اين ترتيب" فساد" در آيه مورد بحث، اعم از مفاسد اجتماعى و بلاها و سلب بركات است.

نكته قابل توجه ديگر اينكه: از آيه فوق ضمنا استفاده مى‌شود كه يكى از فلسفه‌هاى آفات و بلاها، تاثير تربيتى آنها روى انسانها است، آنها بايد واكنش اعمال خود را ببينند، تا از خواب غفلت بيدار شوند و به سوى پاكى و تقوى باز گردند.

نمى‌گوئيم همه شرور و آفات از اين قبيل است ولى مى‌گوئيم حد اقل بخشى از آنها داراى چنين فلسفه‌اى است، و البته فلسفه‌هاى ديگرى نيز دارد كه در جاى‌

[١] در حديثى از پيامبر (ص) مى‌خوانيم:" زنا شش عقوبت دارد: سه عقوبت در دنيا، و سه عقوبت در آخرت، و اما در دنيا نورانيت را از انسان سلب مى‌كند، و مرگ زودرس مى‌آورد، و روزى را قطع مى‌نمايد، و اما در آخرت باعث سختگيرى در حساب و خشم پروردگار و خلود در آتش است" (سفينة البحار ماده زنى).

[٢] سفينة البحار (ماده ذنب).