تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٣ - ١- چگونه همه اشياء فانى مىشوند؟

آيا بهشت و دوزخ نيز در پايان جهان فانى و نابود مى‌شوند؟! از همه اينها گذشته، عقيده به حيات برزخى انسانها داريم و آن را از آيات قرآن در مورد ارواح استفاده كرده‌ايم آيا آنها نيز نابود مى‌شوند؟! پاسخ همه اين سؤالات با توضيح زير روشن مى‌گردد.

بسيار مى‌شود كه منظور از" هلاك" و نابودى و فنا،" به هم خوردن نظام" است، نه از بين رفتن مواد، مثلا اگر يك ساختمان بوسيله زلزله متلاشى شود در اينجا هالك و فانى بر آن صدق مى‌كند، در حالى كه مواد آن موجود است تنها نظامش از هم گسيخته.

و مى‌دانيم در پايان اين جهان، خورشيد بى فروغ، و ماه تاريك، و كوه‌ها از هم متلاشى مى‌شوند، و موجودات زنده همه مى‌ميرند، اين است معنى هلاك آنها، اين از يك سو.

از سوى ديگر هلاك و فنا مربوط به دنيا و آنچه در دنيا است، اما بهشت و دوزخ، چه آن را در باطن و درون اين جهان بدانيم و چه بيرون و محيط بر اين جهان، آنها جزء اين دنيا نيستند كه حكم فنا و نابودى نظام آنها را شامل گردد آنها متعلق به جهان ديگر و آخرتند، و نه اين جهان.

از سوى سوم در بالا گفتيم هلاك و فنا در مورد موجودات امكانى منحصر به پايان جهان نيست، آنها الان هم فانى و هالكند كه در درون ذات از خود چيزى ندارند و هر چه دارند از ديگرى است، آنها متغيرند و دائما در حال حركت، و مى‌دانيم حركت به معنى فناى تدريجى و تركيبى از وجود و عدم است.

با اين توضيحات پاسخ سؤالات فوق، كاملا روشن مى‌شود.

٢- تفسير انحرافى براى جمله" و لا تَدْعُ مَعَ اللَّهِ إِلهاً آخَرَ"

جمعى از" وهابيين" كه اصرار دارند مساله" توسل و شفاعت" با حقيقت‌