تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦٩ - ٢- نقش سعى و تلاش در پيروزيها

آيات مورد بحث، خود شاهد اين مدعا است، آنجا كه مى‌گويد: مَنْ كانَ يُرِيدُ الْعاجِلَةَ ... يعنى تنها هدفشان همين زندگى زودگذر مادى است.

اصولا تعبير به" مزرعه" و يا" متجر" (تجارتخانه) و مانند آن خود شاهد زنده‌اى براى اين موضوع است.

كوتاه سخن اينكه مواهب جهان مادى كه همه از نعمتهاى خدا است و حتما وجودش در نظام خلقت لازم بوده و هست اگر به عنوان وسيله‌اى براى رسيدن به سعادت و تكامل معنوى انسان مورد بهره‌بردارى قرار گيرد از هر نظر قابل تحسين است.

و اما اگر به عنوان يك هدف و نه وسيله مورد توجه قرار گيرد و از ارزشهاى معنوى و انسانى بريده شود كه در اين هنگام طبعا مايه غرور و غفلت و طغيان و سركشى و ظلم و بيدادگرى خواهد بود، درخور هر گونه نكوهش و مذمت است.

و چه زيبا فرموده است على ع در آن گفتار كوتاه و پرمغزش:

من ابصر بها بصرته و من ابصر اليها اعمته:

" آن كس كه با چشم بصيرت به آن بنگرد (و آن را وسيله بينايى قرار دهد) دنيا به او آگاهى مى‌بخشد، و آن كس كه به خود آن نگاه كند دنيا او را نابينا خواهد كرد" [١] در حقيقت تفاوت ميان دنياى مذموم و ممدوح، همان چيزى است كه از" اليها" و" بها" استفاده مى‌شود كه اولى هدف را مى‌رساند و دومى وسيله را.

٢- نقش سعى و تلاش در پيروزيها

اين نخستين بار نيست كه قرآن با تكيه كردن روى سعى و تلاش به افراد تنبل و بيكار هشدار مى‌دهد كه سعادت سراى ديگر را تنها با اظهار ايمان و سخن نمى‌توان بدست آورد، بلكه عامل اصلى سعادت سعى و تلاش است.

[١] نهج البلاغه خطبه ٨٢.