تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩٣ - تفسير خواب اصحاب كهف

" راستى او چه بينا و چه شنوا است" (أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ‌) [١] به همين دليل ساكنان آسمانها و زمين هيچ ولى و سرپرستى جز او ندارند" (ما لَهُمْ مِنْ دُونِهِ مِنْ وَلِيٍ‌).

در اينكه ضمير" ما لهم" به چه كسانى برمى‌گردد در ميان مفسران گفتگو است، جمعى معتقدند كه اشاره به ساكنان زمين و آسمان است، ولى بعضى ديگر آن را اشاره به" اصحاب كهف" مى‌دانند، يعنى اصحاب كهف ولى و سرپرستى جز خدا نداشتند، او بود كه در اين ماجرا همه جا با آنها بود و از آنان حمايت مى‌كرد.

ولى با توجه به جمله قبل از آن كه از غيب آسمانها و زمين سخن مى‌گويد تفسير اول صحيحتر به نظر مى‌رسد.

و در پايان آيه اضافه مى‌كند" و هيچكس در حكم خداوند شريك نيست" (وَ لا يُشْرِكُ فِي حُكْمِهِ أَحَداً).

در حقيقت اين تاكيدى است بر ولايت مطلقه خداوند كه نه شخص ديگرى بر جهانيان ولايت دارد، و نه كسى شريك در ولايت او است، يعنى نه بالاستقلال و نه مشتركا شخص ديگرى در ولايت جهان نفوذ ندارد.

و اعتنا به گفته‌هاى اين و آن كه آميخته به دروغ و خرافات و مطالب بى اساس است مكن، تكيه‌گاه بحث تو در اين امور تنها بايد وحى الهى باشد.

[١] جمله" أَبْصِرْ بِهِ وَ أَسْمِعْ‌" صيغه تعجب است، و براى ما بيان عظمت علم خدا است، يعنى او بقدرى بينا و شنوا است كه انسان را در شگفتى فرو مى‌برد.