تفسير نمونه ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٢١ - تفسير سرانجام باطل، نابودى است
تفسير: سرانجام باطل، نابودى است
در تعقيب آيات گذشته كه بحث از توحيد و شرك، و سپس وسوسهها و توطئههاى مشركان مىكرد، در آيات مورد بحث به مساله نماز و توجه به خدا و نيايش مىپردازد، كه عامل مؤثرى براى مبارزه با شرك است، و وسيلهاى براى طرد هر گونه وسوسه شيطانى از دل و جان آدمى.
آرى نماز است كه انسان را به ياد خدا مىاندازد، گرد و غبار گناه را از دل و جانش مىشويد و وسوسههاى شيطانى را طرد مىكند.
نخست مىگويد:" نماز را برپا دار، به هنگام زوال آفتاب، تا نيمه شب، و همچنين قرآن فجر (نماز صبح) را، چرا كه اين نماز مورد توجه فرشتگان شب و روز است" (أَقِمِ الصَّلاةَ لِدُلُوكِ الشَّمْسِ إِلى غَسَقِ اللَّيْلِ وَ قُرْآنَ الْفَجْرِ إِنَّ قُرْآنَ الْفَجْرِ كانَ مَشْهُوداً).
" دلوك شمس" به معنى زوال آفتاب از دائره نصف النهار است كه وقت ظهر مىباشد، و در اصل از ماده" دلك" به معنى ماليدن گرفته شده، چرا كه انسان در آن موقع بر اثر شدت تابش آفتاب چشم خود را ميمالد، و يا از دلك به معنى متمايل شدن است چرا كه خورشيد در اين موقع از دائره نصف النهار به سمت مغرب متمايل مىشود و يا اينكه انسان، دست خود را در مقابل آفتاب حائل مىكند، گويى نور آن را از چشم خود كنار مىزند و متمايل ميسازد.
به هر حال در روايتى كه از منابع اهل بيت ع به ما رسيده" دلوك" به همين معنى زوال خورشيد تفسير شده است، در روايتى از امام صادق ع مىخوانيم كه" عبيد بن زراره" از تفسير همين آيه از امام، ع سؤال كرد امام فرمود:" خداوند"