تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٢٠ - ٧- درسهاى اين داستان

وضعى دارند.

در روايات اسلامى پيوند نزديكى ميان كوتاهى عمر و ترك صله رحم (مخصوصا آزار پدر و مادر) ذكر شده است كه ما در ذيل آيه ٢٣ سوره اسرى به قسمتى از آن اشاره كرديم. [١] ط- مردم دشمن آنند كه نمى‌دانند! بسيار مى‌شود كه كسى در باره ما نيكى مى‌كند اما چون از باطن كار خبر نداريم آن را دشمنى مى‌پنداريم، و آشفته مى‌شويم، مخصوصا در برابر آنچه نمى‌دانيم كم صبر و بى حوصله هستيم، البته اين يك امر طبيعى است كه انسان در برابر امورى كه تنها يك روى يا يك زاويه آن را مى‌بيند ناشكيبا باشد، اما داستان فوق به ما مى‌گويد نبايد در قضاوت شتاب كرد، بايد ابعاد مختلف هر موضوعى را بررسى نمود.

در حديثى از امير المؤمنين على ع مى‌خوانيم:" مردم دشمن آنند كه نمى‌دانند" [٢] و بنا بر اين هر قدر سطح آگاهى مردم بالا برود برخورد آنها با مسائل منطقى‌تر خواهد شد، و به تعبير ديگر زير بناى" صبر" آگاهى است!.

البته موسى از يك نظر حق داشت ناراحت شود، چرا كه او مى‌ديد در اين سه حادثه تقريبا بخش اعظم شريعت به خطر افتاده است: در حادثه اول مصونيت اموال مردم، در حادثه دوم مصونيت جان مردم، و در حادثه سوم مسائل حقوقى، يا به تعبير ديگر برخورد منطقى با حقوق مردم، بنا بر اين تعجب ندارد كه آن قدر ناراحت شود كه پيمان مؤكد خويش را با آن عالم بزرگ فراموش كند، اما همين كه از باطن امر آگاه شد آرام گرفت و ديگر اعتراضى نكرد، و اين خود بيانگر آن است كه عدم اطلاع از باطن رويدادها چه اندازه نگران‌

[١] به جلد دوازدهم تفسير نمونه ذيل آيه فوق مراجعه شود.

[٢] نهج البلاغه حكم ١٧٢