تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٢٣ - ٢- متكبر مباش!

است و فورا به مبارزه با آن برخيزيم.

ضمنا از آنچه گفتيم به خوبى مى‌توان دريافت كه هدف قرآن از آنچه در آيه فوق آمده (همچنين در سوره لقمان و بعضى ديگر از سوره‌هاى قرآن) اين است كه كبر و غرور را به طور كلى، محكوم كند، نه تنها در چهره خاصى يعنى راه رفتن.

چرا كه غرور سرچشمه بيگانگى از خدا و خويشتن، و اشتباه در قضاوت، و گم كردن راه حق، و پيوستن به خط شيطان، و آلودگى به انواع گناهان است.

على ع در خطبه" همام" در باره صفات پرهيزگاران مى‌فرمايد:

و مشيهم التواضع:

" آنها متواضعا راه مى‌روند" [١] نه تنها در كوچه و بازار كه خط مشى آنها در تمام امور زندگى و حتى در مطالعات فكرى و خط سير انديشه‌ها توأم با تواضع است.

برنامه عملى پيشوايان اسلام سرمشق بسيار آموزنده‌اى براى هر مسلمان راستين در اين زمينه است.

در سيره پيامبر ص مى‌خوانيم: هرگز اجازه نمى‌داد به هنگامى كه سوار بود افرادى در ركاب او پياده راه بروند، بلكه مى‌فرمود:" شما به فلان مكان برويد و من هم مى‌آيم و در آنجا به هم مى‌رسيم، حركت كردن پياده در كنار سواره سبب غرور سوار و ذلت پياده مى‌شود"! و نيز مى‌خوانيم: پيامبر ص بر روى خاك مى‌نشست، و غذاى ساده همچون غذاى بردگان مى‌خورد، و از گوسفند شير مى‌دوشيد، بر الاغ برهنه سوار مى‌شد.

اين گونه كارها را حتى در زمانى كه به اوج قدرت رسيد- مانند روز فتح مكه- انجام مى‌داد، تا مردم گمان نكنند همين كه به جايى رسيدند باد كبر و

[١] نهج البلاغه خطبه ١٩٣.