تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٠ - تفسير با اينهمه نعمت اينهمه كفران چرا؟!

از سوى چهارم نياز به وسيله راهيابى است كه در گذشته خورشيد و ستارگان آسمان بودند و امروز قطب‌نماها و نقشه‌ها هستند.

به هر حال اگر اين چهار موضوع دست به دست هم نمى‌دادند و براى حركت منظم كشتيها هم آهنگ نمى‌شدند انسان از اين وسيله بسيار مهم حمل و نقل و مركب سوارى راهوار محروم ميماند.

البته مى‌دانيد كشتيها هميشه بزرگترين وسيله نقليه انسانها بوده و هستند، هم اكنون كشتيهاى غول‌پيكرى داريم كه به اندازه يك شهر كوچك وسعت و سرنشين دارند.

سپس اضافه مى‌كند:" هدف از اين برنامه آنست كه شما از فضل خدا بهره گيريد" (لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ‌).

براى مسافرتهاى خودتان، براى نقل و انتقال مال التجاره‌ها، و براى آنچه به دين و دنياى شما كمك مى‌كند.

" چرا كه خداوند نسبت به شما مهربان است" (إِنَّهُ كانَ بِكُمْ رَحِيماً).

*** از اين توحيد استدلالى كه گوشه كوچكى از نظام آفرينش را كه حاكى از مبدء علم و قدرت و حكمت آفريدگار است نشان مى‌دهد، به استدلال فطرى منتقل مى‌شود و مى‌گويد: فراموش نكنيد:" هنگامى كه ناراحتيها در دريا به شما برسد (و گرفتار طوفان و امواج كوبنده و وحشتناك شويد) تمام معبودهايى را كه مى‌خوانيد جز خدا از نظر شما گم مى‌شود" (وَ إِذا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِي الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُونَ إِلَّا إِيَّاهُ‌).

و بايد گم شود چرا كه طوفان حوادث پرده‌هاى تقليد و تعصب را كه بر فطرت آدمى افتاده كنار مى‌زند، و نور فطرت كه نور توحيد و خداپرستى و يگانه‌پرستى است جلوه‌گر مى‌شود، آرى در چنين لحظاتى همه معبودهاى پندارى و خيالى كه‌