تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٩٥ - ٢- بلاى اسراف و تبذير

در شام با همين آيه به شاميان استدلال فرمود و گفت: منظور از آيه" آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌" مائيم كه خدا به پيامبرش دستور داده كه حق ما ادا شود (و اين چنين شما شاميان همه اين حقوق را ضايع كرديد) [١] ولى با اينهمه همانگونه كه قبلا هم گفتيم اين دو تفسير با هم منافات ندارد، همه موظفند حق ذى القربى را بپردازند پيامبر ص هم كه رهبر جامعه اسلامى است موظف است به اين وظيفه بزرگ الهى عمل كند، در حقيقت اهل بيت پيامبر ص از روشنترين مصداقهاى ذى القربى و شخص پيامبر ص از روشنترين افراد مخاطب به اين آيه است.

به همين دليل پيامبر ص حق ذى القربى را كه خمس و همچنين فدك و مانند آن بود به آنها بخشيد، چرا كه گرفتن زكات كه در واقع از اموال عمومى محسوب مى‌شد براى آنها ممنوع بود.

٢- بلاى اسراف و تبذير

بدون شك، نعمتها و مواهب موجود در كره زمين، براى ساكنانش كافى است، اما به يك شرط و آن اينكه بيهوده به هدر داده نشوند، بلكه به صورت صحيح و معقول و دور از هر گونه افراط و تفريط مورد بهره‌بردارى قرار گيرد، و گرنه اين مواهب آن قدر زياد و نامحدود نيست كه با بهره‌گيرى نادرست، آسيب نپذيرد.

و اى بسا اسراف و تبذير در منطقه‌اى از زمين باعث محروميت منطقه ديگرى شود، و يا اسراف و تبذير انسانهاى امروز باعث محروميت نسلهاى آينده گردد.

آن روز كه ارقام و آمار، همچون امروز دست انسانها نبود، اسلام هشدار داد كه در بهره‌گيرى از مواهب خدا در زمين، اسراف و تبذير روا مداريد.

[١] نور الثقلين جلد ٣ صفحه ٢٥٥.