تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٦ - رعايت اعتدال در انفاق و بخشش

باشى (تا گشايشى در كارت پديد آيد و به آنها كمك كنى) با گفتار نرم و آميخته لطف با آنها سخن بگو.

٢٩- هرگز دستت را بر گردنت زنجير مكن (و ترك انفاق و بخشش منما) و بيش از حد آن را مگشا تا مورد سرزنش قرار گيرى و از كار فرو مانى.

٣٠- پروردگارت روزى را براى هر كس بخواهد گشاده يا تنگ مى‌دارد، او نسبت به بندگانش آگاه و بيناست.

تفسير:

رعايت اعتدال در انفاق و بخشش.

در اين آيات فصل ديگرى از سلسله احكام اصولى اسلام را در رابطه با اداى حق خويشاوندان و مستمندان و در راه ماندگان، و همچنين انفاق را بطور كلى، دور از هر گونه اسراف و تبذير بيان مى‌كند.

نخست مى‌گويد:" حق ذى القربى و نزديكان را به آنها بده" (وَ آتِ ذَا الْقُرْبى‌ حَقَّهُ‌).

" و همچنين مستمندان و در راه ماندگان را" (و الْمِسْكِينَ وَ ابْنَ السَّبِيلِ‌):

در عين حال" هرگز دست به تبذير نيالاى" (وَ لا تُبَذِّرْ تَبْذِيراً).

" تبذير" در اصل از ماده" بذر" و به معنى پاشيدن دانه مى‌آيد، منتها اين كلمه مخصوص مواردى است كه انسان اموال خود را به صورت غير منطقى و فساد، مصرف مى‌كند، و معادل آن در فارسى امروز" ريخت‌وپاش" است.

و به تعبير ديگر تبذير آنست كه مال در غير موردش مصرف شود هر چند كم باشد، و اگر در موردش صرف شود تبذير نيست هر چند زياد باشد.

چنان كه در تفسير عياشى از امام صادق ع مى‌خوانيم: كه در ذيل اين آيه در پاسخ سؤال كننده‌اى فرمود:

من انفق شيئا فى غير طاعة اللَّه فهو مبذر و من انفق فى سبيل اللَّه فهو مقتصد:

" كسى كه در غير راه اطاعت فرمان خدا مالى انفاق كند، تبذير كننده است و كسى كه در راه خدا انفاق كند ميانه رو