تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٨٢ - ٢- تحقيقى پيرامون معنى" قضاء"

-" قضاء" به معنى" حكم" و داورى مانند فَاقْضِ ما أَنْتَ قاضٍ‌:" هر داورى مى‌خواهى بكن" (سوره طه آيه ٧٢).

-" قضاء" به معنى" فراغت از چيزى" مانند قُضِيَ الْأَمْرُ الَّذِي فِيهِ تَسْتَفْتِيانِ‌:" كارى را كه در باره آن نظر خواهى مى‌كرديد پايان يافت" (سوره يوسف آيه ٤١).

-" قضاء" به معنى" اراده مانند إِذا قَضى‌ أَمْراً فَإِنَّما يَقُولُ لَهُ كُنْ فَيَكُونُ‌" هنگامى كه كارى را اراده كند به آن مى‌گويد موجود باش، آن هم موجود مى‌شود" (سوره آل عمران آيه ٤٧).

- و" قضاء" به معنى" عهد" مانند إِذْ قَضَيْنا إِلى‌ مُوسَى الْأَمْرَ:" هنگامى كه از موسى پيمان و عهد گرفتيم" سوره قصص آيه ٤٤) [١]" ابو الفتوح رازى" بر اين معانى اضافه مى‌كند.

" قضاء" به معنى" اخبار و اعلام" مانند وَ قَضَيْنا إِلى‌ بَنِي إِسْرائِيلَ فِي الْكِتابِ‌:" ما به بنى اسرائيل در تورات اعلام نموديم" [٢] و بر اين اضافه مى‌توان كرد:

" قضاء" به معنى" مرگ" مانند فَوَكَزَهُ مُوسى‌ فَقَضى‌ عَلَيْهِ‌:" موسى ضربه‌اى بر او زد و او جان داد" (سوره قصاص آيه ١٥).

حتى بعضى از مفسران معانى" قضاء" را بالغ بر سيزده معنى در قرآن مجيد دانسته‌اند [٣] ولى اينها را نمى‌توان معانى متعددى براى كلمه" قضاء" دانست، زيرا همه آنها جامعى دارند كه در آن جمعند، و در حقيقت غالب معانى كه در بالا ذكر

[١] تفسير قرطبى جلد ٦ صفحه ٣٨٥٣.

[٢] تفسير ابو الفتوح رازى جلد ٧ صفحه ١٨٨.

[٣] وجوه القرآن تفليسى صفحه ٢٣٥.