تفسير نمونه‌ ط-دار الكتب الاسلاميه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٦ - ٣- نقش عدد و حساب در زندگى انسانها

لازم، در اجرا درنگ نشود، و لذا در روايات مى‌خوانيم:" در كار خير، عجله كنيد" يعنى بعد از آنكه خير بودن كارى ثابت شد ديگر جاى مسامحه نيست.

٣- نقش عدد و حساب در زندگى انسانها.

تمام جهان هستى بر محور حساب و اعداد مى‌گردد، و هيچيك از نظامات اين عالم بدون حساب نيست، طبيعى است انسان كه جزئى از اين مجموعه است نمى‌تواند بى حساب و كتاب زندگى كند.

به همين دليل در آيات مختلف قرآن يكى از نعمتهاى خدا وجود ماه و خورشيد يا شب و روز، به عنوان يك عامل ايجاد نظم و حساب در زندگى انسانها شمرده شده است، چرا كه هرج و مرج و نبودن حساب و نظم در زندگى عامل فنا و نابودى است.

جالب اينكه در آيات فوق براى نعمت شب و روز، دو فايده ذكر شده است يكى ابتغاء فضل اللَّه كه در قرآن معمولا به معنى كسب و كار مفيد و ارزنده است، و ديگرى دانستن عدد سالها و حساب، شايد ذكر اين دو در كنار هم دليلى بر اين باشد كه" ابتغاء فضل اللَّه" بدون استفاده از" حساب و كتاب" ممكن نيست.

و شايد اين سخن در زمانهاى گذشته مانند امروز تا اين حد آفتابى و روشن نبود، اما در دنياى امروز كه دنياى آمارها و اعداد و ارقام است و در كنار هر سازمان و تشكيلات اقتصادى و اجتماعى و سياسى و نظامى و علمى و فرهنگى، يك سازمان آمارى وجود دارد، به خوبى مى‌توان به عمق اين اشاره قرآنى پى برد، و دانست كه قرآن نه تنها با گذشت زمان كهنه نمى‌شود بلكه هر قدر زمان بر آن مى‌گذرد تازه‌تر مى‌گردد [١]

[١] در ذيل آيه ٥ سوره يونس نيز در اين زمينه، شرح مبسوطى داشتيم (به جلد ٨ تفسير نمونه صفحه ٢٢٨ مراجعه فرمائيد).